İstanbul bölgesindeki hastaların alt birinci ve alt ikinci molar dişlerindeki ekstra kanal ve midmezial kanal insidansının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHSİN ERGEN

Danışman: Celalettin TOPBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı; Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Hamidiye Diş Hekimliği Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı'nın arşivlerinde bulunan 2019-2021 yılları arasında Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) görüntüleri incelenerek alt birinci ve ikinci molar dişlerdeki ekstra kanal prevalansının retrospektif olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 155 kadın ve 149 erkek bireyin verileri toplanmıştır. Çalışma, gelişmiş bir görüntüleme tekniği olan KIBT kullanılarak retrospektif şekilde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada verilen tanımlayıcı istatistikleri (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum) verilmiştir. Kategorik değişkenleri arasındaki ilişkinin test edilmesinde örneklem boyutu varsayımı (beklenen değer >5) karşılandığı durumlarda Pearson Ki-Kare, örneklem boyutu varsayımı karşılanmadığı durumlarda ise Fisher's Exact testleri uygulanmıştır. Analizler IBM SPSS 25 programında gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışma kapsamında, iki cinsiyette de Midmezial Kanal (MMK) prevalansı düşüktür, kadınlarda %5,2 (n=8), erkeklerde %4,0 (n=6) olduğu tespit edilmiştir. Mezial istmus prevalansı, erkeklerde %93,3 (n=139), kadınlarda %75,4 (n=138) olarak bulunmuştur ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p <0,001). Distal istmus prevalansı erkeklerde %91,9 (n=137), kadınlarda %84,5 (n=131) olarak belirlenmiştir. C şekilli kanal prevalansı her iki cinste toplamda %9,2 (n=28), erkeklerde %12,8 (n=19), kadınlarda %5,8 (n=9) olarak bulunmuştur (p <0,001). Çalışmanın bulguları, erkeklerin kanal morfolojisinde daha fazla varyasyon sergilediğini ve bu durumun endodontik tedavi planlamasında dikkate alınması gereken bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. xii Sonuç: Bu çalışma, mandibular molar dişlerdeki kanal varyasyonlarının cinsiyet bazında farklılık gösterdiğini ve erkek bireylerde daha karmaşık kanal morfolojilerinin görüldüğünü ortaya koymuştur. Endodontik tedavi sırasında kanal anatomisinin doğru şekilde değerlendirilmesi, tedavi başarısını artırabilir. Gelecek araştırmaların farklı yaş grupları ve etnik gruplar üzerinde yapılması, kanal morfolojisinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.