Kolon kanserinde senkron karaciğer metastazı gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER BUĞRAHAN TAŞ

Danışman: Ali SAPMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kolon adenokarsinomu tanılı hastalarda senkron karaciğer metastazı gelişimini etkileyen klinik, patolojik ve biyokimyasal risk faktörlerini belirlemek ve bu faktörlerin sağkalım üzerindeki prognostik değerini değerlendirmektir. Kolon kanserinde metastaz riskini öngörebilecek parametrelerin tanımlanması, erken dönemde yüksek riskli hasta grubunun tespit edilmesini ve uygun tedavi planlamasının yapılmasını kolaylaştıracaktır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma retrospektif ve tek merkezli bir klinik çalışma olarak planlandı. 2021–2024 yılları arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde kolon adenokarsinomu tanısı alan 302 hasta çalışmaya dahil edildi. Veriler hastane arşivlerinden elde edildi; hasta demografisi, tümör lokalizasyonu, histolojik tip, derece, TNM evresi, perinöral (PNI) ve lenfovasküler invazyon (LVI) durumu, CEA, CA19-9, LDH, albümin, CRP düzeyleri ve sağkalım süreleri değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %38,7'sinde (117) karaciğer metastazı saptandı. Metastazlı hastalarda ileri T ve N evresi, düşük diferansiyasyon, PNI ve LVI pozitifliği anlamlı olarak daha yüksekti (p 2,3 ng/mL), CA19-9 (>12,8 U/mL) ve LDH (>201,5 U/L) düzeyleri metastaz varlığı ile güçlü ilişki gösterdi (p<0.005). Karaciğer metastazı olan hastalarda mortalite riski 8 kat daha yüksekti (OR: 8,094; p<0,001). Cox analizinde metastaz varlığı, genel ve hastalıksız sağkalımı anlamlı düzeyde azalttı (p<0,001). Sonuç: Kolon kanserinde karaciğer metastazı, hastalık seyrini ve sağkalımı belirleyen en önemli faktörlerden biridir. İleri evre tümör, yüksek CEA/LDH düzeyi, PNI/LVI pozitifliği, acil cerrahi ve yüksek ASA skoru metastaz riskini artırmaktadır. Buna karşın MSI pozitifliği koruyucu bir faktör olarak değerlendirilebilir. Bu bulgular, yüksek riskli hastaların erken dönemde tanımlanarak yakından izlenmesi gerektiğini ve bireyselleştirilmiş tedavi planlarının önemini vurgulamaktadır.