Hemodiyalize giren hastalarda irritabl barsak sendromu sıklığı ve ilişkili faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURMUŞ ÖZKUL

Danışman: İbrahim GÜNEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Hemodiyaliz (HD) hastalarında İrritabl barsak sendromu (İBS) sıklığını ve İBS ile ilişkili klinik özellikleri araştırmak. METOD: Kesitsel çalışma yapıldı. Depresyon, anksiyete ve karın ağrısını değerlendirmek için hazırlanan anket yüz yüze 7 diyaliz merkezinde aynı araştırmacı tarafından 686 hastaya uygulandı. Dışlama kriteri bulunmayan 404 hasta, toplamın %59'u, çalışmaya dahil edildi. IBS tanısı Rome IV kriterlerine göre organik patolojiler dışlanarak konuldu. IBS ile anlamlı ilişkili faktörleri belirlemek için çok değişkenli lojistik regresyon modeli kullanıldı. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların 69'unda (%17,1) semptomları IBS ile uyumluydu. Kronik böbrek yetmezliği (KBY) nedenleri, ortalama diyaliz süreleri, alışkanlıklar, kullanılan ilaçlar ve son diyaliz seansında yapılmış olan testler (hemoglobin, albumin, potasyum, kalsiyum, fosfor, PTH, CRP, Kt/V) IBS olan ve olmayan iki grup için karşılaştırıldı. İBS ile ilişkili bulunan yaş, diyaliz süresi, diyabet, proton pompa inhibitörü (PPI), NSAID, kalsiyum asetat kullanımı, Hamilton depresyon ve anksiyete skorlarının; katılımcıların IBS'sinin olması üzerine etkisinin değerlendirilmesi için binominal lojistik regresyon analizi yapıldı. Lojistik regresyon modeli istatistiksel olarak anlamlıydı, χ2(3) = 69.748, p < .001. Model IBS'deki değişimin %27'sini (Nagelkerke R2) açıkladı ve vakaların %83'ünü doğru bir şekilde sınıflandırdı. Fosfor bağlayıcı olarak kalsiyum asetat kullanımında 2,06 kat daha fazla IBS görülme olasılığının arttığı saptandı. Artan Hamilton anksiyete total skorları da daha fazla IBS görülme olasılığı ile ilişkiliydi. Daha uzun süre diyalize tedavisi almış olmak da artmış IBS görülme olasılığı ile ilişkiliydi. SONUÇ: Bu çalışmada HD'e giren hastalarda IBS için potansiyel risk faktörleri değerlendirildi ve kalsiyum asetat kullanımı, diyaliz süresi ve HAM-A skoru ile ilişki saptandı. Anahtar kelimeler: Anksiyete, hemodiyaliz, irritabl barsak sendromu, kalsiyum asetat