Karbapenem dirençli klebsiella pneumoniae izolatlarında çeşitli antibiyotik kombinasyonlarının sinerjistik antibakteriyel etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE ÇİÇEK KARAMAN
Danışman: Orhan BEDİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KARBAPENEM DİRENÇLİ KLEBSİELLA PNEUMONİAE İZOLATLARINDA ÇEŞİTLİ ANTİBİYOTİK KOMBİNASYONLARININ SİNERJİSTİK ANTİBAKTERİYEL ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI ÖZET Amaç: Karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae izolatlarında meropenem-kolistin ve meropenem-seftazidim-avibaktam antibiyotiklerinin sinerjistik etkileşimini inceleyip in vitro daha etkili olan kombinasyonu ortaya koyarak, klinik tedavi protokollerine yol gösterici veri sunmayı amaçlamaktayız. Bunun yanı sıra, izolatlarımızın aztreonam-avibaktam duyarlılıklarını tespit ederek, yakın gelecekte klinik kullanıma girmesi öngörülen bu kombinasyonun ülkemizdeki etkinliğine dair literatüre veri sağlamayı hedeflemekteyiz. Gereç ve Yöntem: Laboratuvarımızda izole edilen 50 adet karbapenem dirençli K. pneumoniae izolatının meropenem, kolistin, seftazidim-avibaktam, aztreonam ve aztreonam-avibaktam minimum inhibitör konsantrasyonları sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile tespit edildi. İzolatların tamamına meropenem-kolistin ve meropenem-seftazidim-avibaktam "dama tahtası sinerji testi-checkerboard assay" uygulandı. Seçilen 2 izolata "zamana bağlı öldürme-time kill assay" yöntemi uygulanarak antibiyotiklerin tek başına ve kombine etkilerinin zamana bağlı dinamik etkileri gösterildi. Bulgular: 50 izolatın tamamı meropenem ve aztreonama dirençli bulunurken, 31'i (%62) kolistine, 22'si (%44) seftazidim-avibaktama dirençli bulundu. İzolatların tamamı (%100) aztreonam-avibaktama duyarlı bulundu. Meropenem-kolistin dama tahtası yönteminde izolatların 15'inde (%30) Sinerjistik, 24'ünde (%48) Aditif, 11'inde (%22) İndiferans etkileşim görüldü. Meropenem-seftazidim-avibaktam dama tahtası yönteminde ise 50 izolatın 41'inde (%82) Sinerjistik, 9'unda(%18) Aditif etkileşim görüldü. Sinerji görülen 41 izolattan 33'ünde (toplam izolatın %66'sı) kombinasyonda meropenem ve seftazidim-avibaktam MİK değerlerinin duyarlı sınır değer aralığa indiği görüldü. İki kombinasyonda da hiçbir izolatta antagonizma görülmedi. Zamana bağlı öldürme testi için seçilen 2 izolatın ikisinde de meropenem-seftazidim-avibaktam kombinasyonunda sinerji, 1 tanesinde meeopenem-kolistin kombinasyonunda sinerji görülürken diğerinde ne sinerji ne de antagonizma da görülmedi. Her 2 izolatın da zamana bağlı öldürme testi sonuçları dama tahtası sonuçları ile uyumlu bulundu. Sonuç: Çalışmamız karbapenem dirençli K. pneumoniae izolatlarında meropenemin, seftazidim-avibaktam ile kolistine göre daha iyi sinerjistik etkileşim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kombine tedavi planlanan karbapenem dirençli K. pneumoniae enfeksiyonu tablolarında Meropenem-seftazidim-avibaktam kombinasyonunun meropenem-kolistin'e göre daha etkili olabileceği öngörülmektedir. İzolatların tamamının (%100) aztreonam-avibaktama duyarlı olması bu preparatın gelecekte ülkemizde karbapenem dirençli K. pneumoniae enfeksiyonları için iyi bir tedavi seçeneği olabileceğini göstermektedir.