Pediatri asistanları ve uzmanları arasında çocukluk çağı migren farkındalığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜHEDA ŞAHİN
Danışman: Deniz YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Migren çocuklarda ve erişkinlerde en sık primer baş ağrısı sebepleri arasında olan, tedavi edilmediği takdirde iş gücü kaybına, sağlık giderlerinin artmasına neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu çalışma ile çocukluk çağının migren farkındalığı, bilgi ve tutumunu değerlendirmek için pediatri uzmanlık öğrencileri ve uzmanlarına anket uygulanarak, elde edilen ilgili verilerin var olan eğitim sürecine katkıda bulunması amaçlanmıştır. Metod: Pediatri asistan ve uzmanlarının migren farkındalık, bilgi ve tutumunu anlamak amacıyla 01.11.2019-30.11.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama Araştırma Merkez (SUAM), SBÜ Keçiören SUAM, SBÜ Ankara SUAM, SBÜ Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji SUAM (Ankara Şehir Hastanesi)'inde çalışmakta olan pediatri asistanı ve uzmanlarına 4'ü açık uçlu cevap da içermek üzere toplam 32 sorudan oluşan çoktan seçmeli anket soruları yüz yüze görüşme yöntemi ile ankete katılan gönüllü doktorlara yönlendirildi, cevaplar için veri analizinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS 23.0) istatistik programı kullanıldı. Anket sorularında migren tanısının sorgulandığı bilgi içeren kısım uluslararası baş ağrısı sınıflamasında yer alan tanı kriterlerinin son versiyonu (ICHD-3) esas alınarak hazırlandı ve sonuçlar buna göre değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 311 doktor katılmış olup, katılım oranı %90'dı ve %64,3'ü pediatri asistanı, %21'i yan dal uzmanı veya asistanı, %14'ü genel pediatri uzmanıydı. Katılımcıların %77'si kadın, yarıdan fazlası 25-30 yaş arasında ve evliydi. Asistanlık döneminde nöroloji rotasyonu yapanların oranı %53,7 olup; katılımcıların %12'sinin kendisinde, %28,9'unun aile üyelerinde migren tanısı mevcuttu. Katılımcıların neredeyse tamamı (%99,4) migren tanısının anamnez ve fizik muayene ile konulduğunu belirtti. Tüm tanı kriterlerini doğru bilme oranı %5,8'di. Migren tanı kriterlerinden en iyi bilinen eşlik eden durumlar (%95) iken en az bilinen tanı kriteri atak sayısıydı (%10). Katılımcıların %25,7'si erişkin ve çocukluk çağı migren farkı olarak atak süresi sorusunu doğru cevapladı. Katılımcıların yaklaşık yarısı (%56,9) migren düşündüğü hastada tanı için baş ağrısı güncesi gibi yazılı bir araç kullandığını ve %6'sı migren düşündüğü hastada tedaviyi kendisinin başladığını belirtti. Katılımcıların büyük bir kısmı tıp fakültesinde ve asistanlıkta nöroloji rotasyonunda migren ile ilgili aldıkları eğitimi yetersiz bulduğunu belirtirken, %79,4'ü migren ile ilgili ek eğitime katılmak istediğini belirtti. Asistanlıkta çocuk nöroloji rotasyonu yapanlar rotasyon yapmayanlara göre atak sayısını (p=0,003) ve akut atak tedavisini daha yüksek oranda doğru bildi (p=0,003). Çocuk nöroloji rotasyonu yapanlar yapmayanlara göre daha yüksek oranda baş ağrısı güncesi tutmaktaydı (p<0,001). Kendisinde ve ailesinde migren tanısı olanları tanı kriterlerinden atak süresini anlamlı olarak daha yüksek oranda cevapladı (p=0,005 ve p=0,016) ve akut tedaviyi bilme oranları daha yüksekti (p=0,009 ve p=0,004). Daha sık baş ağrılı hasta görenler görmeyenlere göre tanı kriterlerinden atak süresini daha yüksek oranda doğru cevapladı (p=0,002) ve daha sık baş ağrısı güncesi tutmaktaydı (p=0,003). Migren konusunda ek eğitime katılmak isteyenler genel pediatri uzmanları ve asistanları, daha genç yaşta ve bekar olanlar ile asistanlıkta nöroloji rotasyonu yapmayanlar arasında daha yüksek orandaydı (p<0,001 ve p=0,01). Sonuç: Bu çalışmada genel olarak çocukluk çağı migreni tanı kriterlerini bilme oranı yüzde ellileri geçmekte iken tedaviyi uygulamayı bilme oranı çok düşük saptanmış, katılımcıların büyük bir kısmı migren ile ilgili aldığı eğitimleri yetersiz bulmuş ve ek eğitime katılmak istediklerini belirtmişlerdir. Bu sonuçlar migren ile ilgili eğitimlerin arttırılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Baş ağrısı, doktor, farkındalık, migren, pediatri