İnflamatuar bağırsak hastalığı olan çocuklarda ve gençlerde renal fonksiyonların kesitsel değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAHŞAN ŞAHİN ÇETİNKAYA

Danışman: Günsel KUTLUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma çocuklarda ve genç erişkinlerde inflamatuar bağırsak hastalığına bağlı kronik inflamasyonun, tedavide kullanılan ilaçların ve tanı anındaki hastalık şiddetinin renal fonksiyonlar üzerinde etkisi olup olmadığının incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Kliniği'nde en az 2 yıldır takipli, 6 aydır remisyon döneminde olan 4 ile 21 yaş aralığındaki 46 inflamatuar bağırsak hastası ve hasta grupla aynı yaş ve cinsiyette olan sağlıklı grup çalışmaya alındı. Hastaların cinsiyeti, yaşı, tanı anındaki hastalık şiddeti, tanı yaşı, aldığı tedaviler ve hastalık süreleri değerlendirildi. Çalışma grubunun tümünde hemogram, kan üre azotu, üre, serum kreatinin, serum elektrolitleri, serum sistatin C, tam idrar tetkiki, spot idrar protein/kreatinin, 25 hidroksivitamin D düzeyleri ölçüldü. Glomerüler fitrasyon hızı, hastaların serum kreatinin düzeyi, boyu ve kas faktörü değerlendirilerek Schwartz formülü ile hesaplandı. Renal patoloji varlığını araştırmak için tüm hastalarımıza üriner ultrasonografi yapıldı. Bulgular: İnflamatuar bağırsak hastalığı grubunun 28'i (%61) ülseratif kolit; 18'i (%39) Crohn hastalığı tanısı ile takip edilmektedir. Çalışmamızda sağlıklı ve hasta grup arasında kan üre azotu, glomerüler filtrasyon hızı, üre, serum kreatinin, sistatin C değerlerinin karşılaştırılmasında anlamlı farklılık saptanmadı. Hasta grubumuzda sağlıklı gruba kıyasla spot idrar protein/kreatinin oranı, CRP değeri ve trombosit sayısı anlamlı derecede yüksek bulundu ( p<0,05). Üriner ultrasonografi değerlendirmesinde her iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Sonuçlar: Çalışmamız inflamatuar bağırsak hastalığı olan çocuk ve genç erişkinlerde olası renal disfonksiyonun değerlendirilmesi için sistatin C ile yapılan ülkemizde ilk; literatürde ise ikinci çalışmadır. Çalışmamızda renal toksisitesi olan ilaçların kullanımının ve hastalığa bağlı kronik inflamasyonun çocukluk yaş grubunda renal fonksiyonlarda ciddi bir bozulma yaratmadığı saptandı. Bununla birlikte hasta grubunda spot idrarda protein / kreatinin oranının sağlıklı gruba göre yüksek olması ve hastalık takip süresi arttıkça glomerül filtrasyon hızının azalması hastaların ilerleyen yaşlarda gelişebilecek olası renal sorunlar açısından risk altında olduğunu göstermektedir. Çocukluktan ileri erişkin yaşlara kadar takibi içeren geniş hasta serileri ile yapılacak çalışmalar inflamatuar bağırsak hastalığının renal fonksiyonlara etkisini daha ayrıntılı ortaya koyacaktır. Anahtar kelimeler: Çocuk, inflamatuar bağırsak hastalığı, renal disfonksiyon