Kronik hastalığı olan bireylerin aile hekimi memnuniyetinin ilaç tedavisi uyumuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLAR ÇAKIR
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, bir aile sağlığı merkezine kayıtlı kronik hastalığı olan 18 yaş ve üzeri 374 hastanın aile hekimi memnuniyetinin ilaç tedavisi uyumuna etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; gözlemsel ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni, 30 Nisan 2024 tarihi itibariyle Bağcılar 12 No'lu ASM'de kayıtlı 13.902 kişiden oluşmuş olup, basit rastgele örneklem seçme yöntemiyle 374 katılımcıya ulaşılmıştır. Veriler; sosyodemografik bilgi formu, Europep-Tr Ölçeği ve Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Veriler SPSS 27 programı ile analiz edilmiştir. Normal dağılım gösteren niceliksel iki grup değerlendirmelerinde Student t-test, üç grup ve üzerindeki karşılaştırmalarda One-Way Anova test ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Bonferroni test kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde dağılıma göre Pearson korelasyon ve lineer regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların %71,9'u aile hekimliği hizmetlerinden genel olarak memnun olduğunu saptanmıştır. Memnuniyet, klinik davranış (4,34±0,3) alt boyutunda hizmet organizasyonu (3,65±0,49) alt boyutundan daha yüksek seviyelerde gözlemlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların %84,8'inin ilaç tedavisi uyumunda yüksek bilgi düzeyine; %79,1'inin ilaç tedavisi uyumunda yüksek motivasyon düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Gelir durumunun, hasta memnuniyeti üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuş, geliri olmayan bireylerin toplam memnuniyet düzeylerinin asgari ücretin 3 katı ve fazla gelire sahip olan bireylere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kas ve iskelet sistemi ile ilgili kronik hastalığı olan hizmet organizasyonu alt boyutundan daha memnun olduğu görülmüştür. Çalışma durumunun ilaç tedavisi uyumundaki motivasyon düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuş, ev hanımlarının motivasyon düzeyinin çalışmayan bireylerden daha yüksek olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde akşam ilaç kullananların motivasyon düzeyinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Europep-TR Ölçeği'nin alt boyutları olan klinik davranış ve hizmet organizasyonu ile Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği'nin ilaç tedavisi uyumundaki bilgi düzeyi alt boyutu arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Yapılan lineer regresyon analizinde klinik davranışın bilgi düzeyi üzerine etkileri anlamlı bulunmuştur. Hizmet organizasyonu bilgi düzeyi üzerinde etkili bir değişken olarak saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmanın sonuçları, hastaların aile hekimi memnuniyetinin alt boyutu olan klinik davranış ile ilaç tedavisi uyumunun alt boyutu olan bilgi düzeyi arasında anlamlı ve önemsenmesi gereken bir ilişki olduğunu ortaya koymuş; aile hekimi memnuniyetinin kronik hastalığı olan bireylerdeki ilaç tedavisi uyumunun iyileştirilmesinde önemli bir rol oynayabileceğini göstermiştir. Anahtar kelimeler: Aile Hekimliği, İlaç, Kronik hastalık, Memnuniyet, Tedavi, Uyum