Baş boyun bölgesindeki skuamöz hücreli karsinomlarda Il-1 ile p16 ekspresyonlarının immünhistokimyasal olarak değerlendirilmesi, aralarındaki ilişkinin saptanması ve prognostik parametreler ile ilişkisinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR ÇİMAN

Danışman: Sema HÜCÜMENOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Baş boyun skuamöz hücreli karsinomu (BBSHK), bu bölgede en sık görülen kanser türüdür ve son yıllarda HPV (Human Papilloma Virüsü) ile ilişkili olguların artması, hastalığın etiyolojisinde önemli bir değişikliğe yol açmıştır. BBSHK'nın tanısında HPV tespiti önemli bir gereklilik olup, p16 immünhistokimya kullanımı rutin uygulamada tercih edilmektedir. BBSHK gelişimi ve tümör agresifliğinin artışı, proinflamatuar bir sitokin olan IL-1α ekspresyonu ile ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, IL-1α ve p16 immünhistokimyasal belirteçlerinin BBSHK prognozundaki yerini ve önemini araştırmak ve BBSHK tedavisinde IL-1α ve HPV'ye yönelik tedavi protokollerine katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, 2012-2022 yılları arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji Bölümü'nde BBSHK tanısı almış 203 olgu dahil edilmiştir. Olgular, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2022 Baş Boyun Tümörleri sınıflamasına göre morfolojik olarak yeniden değerlendirilmiştir. Parafin bloklar üzerinde p16 ve IL-1α antikorları kullanılarak immünhistokimyasal ekspresyon düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgular: Olgularda p16 ve IL-1α kuvvetli pozitiflik oranları sırasıyla %9.9 ve %13.3 olarak tespit edilmiştir. P16 ekspresyonu ile yaş, cinsiyet, tümör diferansiyasyonu, tümör lokalizasyonu, p53, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon ve cerrahi sınır durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Benzer şekilde, IL-1α ekspresyonunun da yaş, cinsiyet, tümör diferansiyasyonu, tümör lokalizasyonu, p53, lenfovasküler invazyon ve perinöral invazyon ile anlamlı bir ilişkisi saptanmamıştır. Bununla birlikte, IL-1α ve p16 ekspresyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir viii ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, güçlü IL-1α ekspresyonu ile pozitif cerrahi sınır durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: p16 ile IL-1α ekspresyonu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, IL-1α'nın kötü prognostik faktörlerle ilişkili olduğuna dair çalışmaların varlığı ve çalışmamızda güçlü IL-1α ekspresyonunun kötü prognostik bir faktör olan pozitif cerrahi sınır ile ilişkili olması, bu konuda daha geniş serilerle daha fazla çalışmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: p16, BBSHK, IL-1α, prognoz