SUDEP riskini belirlemede otonom testlerin katkısı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL CEREN MANAZOĞLU
Danışman: Serap ÜÇLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Epilepsi nöbetleri ve nöbet baskılayıcı ilaçlar (NBİ) otonom disfonksiyona neden olabilir. Otonom disfonksiyon, ani beklenmedik ölüm (SUDEP) gelişiminde rol oynayabilir. Çalışmamızda, NBİ'nin otonom disfonksiyona etkisini ve SUDEP-7 puanları ile korelasyonunu saptamak ve bu testlerin SUDEP riskini belirlemek için biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Epilepsi Polikliniği'nde en az 6 aydır takip edilen klinik, elektrofizyolojik ve ILAE sınıflamasına göre epilepsi tanısı almış monoterapi veya politerapi alan dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uyan 85 hasta katıldı. 22 politerapi, 22 levetirasetam, 22 valproik asit, 14 karbamazepin ve 5 lamotrijin kullanan hasta alındı. Demografik özellikler ve kullanılan NBİ'lar kaydedildi. SUDEP-7 envanteri puanlandı, otonomik disfonksiyon anketi uygulandı. Sempatik deri yanıtı (SDY) ve R-R aralık değişkenliği (RRAD) testleri çalışıldı, 31 sağlıklı gönüllü kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Bulgular: Hasta grubunun elde (p=0,002) ve ayakta (p=0,000) SDY latans ortalamaları kontrolden anlamlı düzeyde uzundu. Hastaların valsalva oranı (p=0,002), hiperventilasyondaki (hv) RRAD (p=0,005), istirahatteki (i) RRAD (p=0,000), RMSSD-hv (root-mean square differences of successive R-R intervals) (p=0,016), RMSSD-i (p=0,016), HRV TI-i (p=0,000) ortalamaları kontrollerden anlamlı düzeyde düşüktü. NBİ'ların arasında ve politerapiyle, politerapinin monoterapiyle SDY ve RRAD sonuçlarında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Lamotrijin ve karbamazepinin RRAD analiz sonuçları kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşüktü. SUDEP-7 envanter puanı ve otonomik disfonksiyon anket sonuçlarıyla SDY ve RRAD sonuçları arasında anlamlı korelasyon yoktu. SUDEP-7 envanter puanları hastalık süresiyle aynı yönde (pearson r: 0,545 p=0,000), hastalık başlangıç yaşıyla ters yönde korelasyon (pearson r:-0,356 p:0,001) göstermekteydi. Sonuç: Epilepsi hastaları daha uzun SDY latanslarına ve daha düşük RRAD analiz sonuçlarına sahipti. NBİ birbirlerine karşı belirgin etkisi olmamakla beraber lamotrijin ve karbamazepinin daha düşük RRAD sonuçları mevcuttu. Uzamış SDY latansları ve düşük RRAD paramatreleri, SUDEP'e neden olan mekanizmaların bir bileşeni olup epilepsi hastalarında SUDEP'i ön görmede kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: epilepsi, SUDEP, SUDEP-7 envanteri, kalp hızı değişkenliği, sempatik cilt yanıtı, otonom disfonksiyon