Postmenopozal osteoporozda kemik mineral yoğunluğunun serum netrin-1 düzeyi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE YALÇIN
Danışman: Yüksel MARAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Netrin-1 molekülünün kemik ile ilgili bir molekül olduğu gösterilmiştir. Postmenopozal osteoporozu (OP) olan hastalarda erken tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi ve tedavinin belirlenmesi için önemlidir. Postmenopozal OP hastalarında plazma Netrin-1 düzeyinin tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, Netrin-1 molekül düzeyinin postmenopozal OP'si olan kadın hastalar ile ilişkisinin değerlendirilerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma içerisine Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran 40 yaş ve üstü OP tanılı 59 gönüllü hasta, 40 yaş ve üstü 54 gönüllü osteopeni grubu, 40 yaş ve üstü 63 gönüllü sağlıklı birey dahil edildi. Malign hastalığı olanlar, aktif enfeksiyonu olanlar, gebeliği olanlar, erkekler, sekonder OP'si olan hastalar, inflamatuvar, romatizmal veya bağ dokusu hastalığı olanlar, karaciğer sirozu olanlar, premenapozal dönemdeki hastalar, alkol ve/veya sigara kullanan hastalar, diyabeti olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. İç hastalıkları poliklinik epikrizleri hastalar ile birlikte görüşülerek edinilen anamnezler ve muayene bilgileri ile veriler derlendi. Hasta ve kontrol grubunun demografik bilgileri (yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi) hasta grubunun memleket, aile öyküsü, sigara kullanımı, alkol kullanımı, ek hastalıkları, laboratuvar değerleri (hemogram, karaciğer fonksiyon değerleri, tiroid fonksiyon değerleri, plazma osteokalsin), Kemik mineral dansitometri (KMD) tespit edilip kaydedildi. Hastalarda rutin olarak bakılan parametrelere ek olarak Netrin-1 düzeyi Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü. Bulgular: Çalışmamıza 59 Osteoporoz tanılı hasta, 54 Osteopeni tanılı hasta ve 63 kontrol grubu alındı. Osteoporoz grubunun Netrin-1 düzeyi median değeri 96,13, osteopeni grubunun Netrin-1 düzeyi median değeri 98,09, kontrol grubunun median Netrin-1 düzeyi 102,49 idi. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları ile serum Netrin- 1 düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları ile hastaların yaşları ve boyları arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz grubunda vücut ağırlığı osteopeni ve kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük bulundu. Osteoporoz grubunda vücut kitle indeksi, osteopeni ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük saptandı. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol gruplarının serum osteokalsin düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları arasında hastaların ölçülen kalsiyum (Ca) değerleri anlamlı farklılık göstermemiştir. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları arasında hastaların ölçülen D vitamini değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Çalışmaya katılan hastaların Tiroid stimüle edici hormon (TSH), fosfor, paratiroidhormon (PTH), Alkalen fosfataz (ALP), Laktat dehidrogenaz (LDH), Albumin; hemogram parametrelerinden white blood cell (WBC), Hemoglobin (HGB) ve Trombosit değerleri değerleri incelendi ve gruplar arasında herhangi bir farklılık saptanmadı. Serum Netrin-1 düzeyleri ile biyokimyasal bazı parametreler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere Spearman korelasyon analizi yapıldı. Serum Netrin-1 düzeyi ile, Dual enerji x ışını absorbsiyometri (DEXA) yöntemiyle ölçülen Lomber T skoru, osteokalsin, D vitamini ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri arasında anlamlı korelasyon gözlenmedi. DEXA yöntemi ile ölçülen Lomber T skoru ile, osteokalsin ve D vitamini değerleri arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. DEXA yöntemi ile ölçülen Lomber T skoru ile VKİ arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır. Serum osteokalsin düzeyleri ile, D vitamini ve VKİ arasında korelasyon gözlenmedi. D vitamini ile VKİ arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Sonuç: Kemik mineral belirteci olarak kabul edilen Netrin-1 molekülü hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla kullanılan skorlama sistemleri olan Spearman'ın korelasyon testi kullanıldı. Netrin-1 ile anlamlı olarak korelasyon elde edilmedi, bu alanda yapılacak daha geniş kapsamlı destekleyici çalışmalarla birlikte Netrin-1 molekülünün OP tanılı hastalarda hastalık aktivitesinin yeni bir göstergesi olarak klinik kullanıma girebileceğini düşündürmüştür. Anahtar Kelimeler: Postmenopozal osteoporoz, Kemik mineral yoğunluğu, Netrin-1.