Romatoid artrit'li ve psöriyatik artrit'li hastalardamedian sinir kesit alanının elektrofizyolojik ölçümlerle ve hastalık aktivasyonuyla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR KAYA SUBAŞI
Danışman: Tuba GÜLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda; romatoid artritli (RA) ve periferik tutulumu olan psöriyatik artritli (PsA) hastalarda karpal tünel sendromu (KTS) varlığını incelemeyi, ultrasonografi (USG) ile median sinir kesit alanı (MSKA) ölçümü yaparak sinir iletim çalışmalarıyla karşılaştırmayı ve hastalık aktivitesiyle ilişkisini incelemeyi amaçladık. Materyal Metod: Yaptığımız kesitsel, prospektif bu çalışmaya; dahil edilme ve dışlanma kriterlerini sağlayan, 2010 ACR/EULAR klasifikasyon kriterlerine göre en az 1 yıldır RA tanısı almış 70 hasta, CASPAR Kriterleri'ne göre en az 1 yıldır PsA tanısı almış 39 periferik tutulumla giden PsA' lı hasta ve 70 kişiden oluşan kontrol grubu alındı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut kitle indeksi (VKİ), hastalık süresi (yıl), eklem tutulumları, kullandıkları ilaç bilgileri, romatoid faktör (RF), anti siklik sitrüline peptit antikor (CCP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP) değerleri kaydedildi. Hastaların ağrı düzeyleri her 2 el için görsel ağrı skalası (Visual Analog Scale, VAS) ile değerlendirildi. RA'lı hastalarda hastalık aktivitesi, "Hastalık Aktivite Skoru (Disease Activity Score, DAS28)" ile, PsA'lı hastalarda hastalık aktivitesi, "PsA Aktivite İndeksi (The Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis - DAPSA)" ile değerlendirildi. Hastaların KTS semptom şiddeti ve fonksiyonel değerlendirilmesi için Boston KTS anketi dolduruldu. Hastaların fonksiyonel kapasiteleri Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği yapılmış "Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire, HAQ)" ile incelendi. Hastalar KTS varlığı açısından EMG ile değerlendirildi ve proksimal karpal tünelde (pisiform kemik seviyesinde) MSKA ölçümü yapıldı. Bulgular: RA'lı 4 el bileğinin KTS'ye bağlı operasyon öyküsü olması nedeniyle çalışma 354 el bileği üzerinden değerlendirildi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet ve VKI açısından anlamlı farklılık izlenmedi. EMG ile KTS sıklığı RA'da %13,2, PsA'da %15,4, kontrol grubunda %3,5 saptandı ve gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). USG ile değerlendirildiğinde ise KTS sıklığı RA'lılarda %30, PsA'lılarda %41 bulundu. MSKA RA'da 8,52±2,19 mm2, PsA'da 8,97±2,41 mm2, kontrol grubunda 7,09±1,83 mm2 olarak ölçüldü ve gruplar arasında anlamlı fark izlendi (p<0,05). RA'lı hastalarda KTS şiddetiyle korele olarak MSKA değerlerinde artışizlendi (p<0,05). ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi sonucu USG ile değerlendirdiğimizde KTS için MSKA eşik değerini 10,5 mm2 saptadık. MSKA≥10,5mm2 olan grupta RA'lılarda VKI, ESH ve CRP, PsA'lılarda VKI, CRP, DAPSA daha yüksek olup gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda EMG ile KTS sıklığı ve MSKA değerleri RA'lı hastalarda ve PsA'lı hastalarda kontrol grubuna göre yüksek bulundu. Ayrıca PsA'lılarda RA'ya göre KTS sıklığı ve MSKA değerlerinin daha yüksek olması KTS'nin PsA'lı hastalarda da RA'da olduğu gibi sık görülen bir tuzak nöropati olduğunu göstermektedir. USG ile KTS tanısı konulan hastalarda her iki grupta da MSKA'nın CRP ile ilişkili olması median sinirin akut inflamasyon nedeniyle genişlediğini düşündürmektedir. USG ile KTS sıklığının, RA'lı ve PsA'lı hastalarda EMG' e göre daha yüksek olması inflamasyonla giden bu hastalıklarda USG'nin KTS tanısında tek başına kullanımının yanıltıcı olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, psöriyatik artrit, ultrasonografi, median sinir