Hemşirelerin iş yaşamında iyi oluş hali ölçeği'nin geçerlilik güvenilirlik çalışması ve onkoloji hemşirelerinin işyerindeki iyi oluş durumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA ÜNAL
Danışman: Fatma İlknur ÇINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın birinci amacı, Hemşirelerin İş Yaşamında İyi Oluş Hali Ölçeğinin (Nurses' Well-Being at Work-Scale) Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılmasıdır. Araştırmanın ikinci amacı, geçerliliği ve güvenilirliği yapılan bu ölçeğin Türkiye ve Finlandiya'da çalışan onkoloji hemşirelerine uygulanarak iş yaşamlarındaki iyi oluşluk düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik ve tanımlayıcı olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Hemşirelerin İş Yaşamında İyi Oluş Hali Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının gerçekleştirildiği birinci aşama; Ankara ilinde bulunan 6 hastanede Aralık 2021-Nisan 2022 tarihleri arasında görev yapan 544 hemşire ile yürütülmüştür. Ölçeğin geçerlilik analizinde dil geçerliliği, kapsam geçerliliği ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizinde Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması, Temmuz 2022-Kasım 2022 tarihleri arasında Türkiye'den 163; Finlandiya'dan 74 onkoloji hemşiresi ile yürütülmüştür. Araştırma verileri "Kişisel ve Mesleki Veri Toplama Formu" ve "Hemşirelerin İş Yaşamında İyi Oluş Hali Ölçeği" ile toplanmıştır. Çalışma SAS 9.4 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmanın birinci aşamasında ölçek maddelerinin kapsam geçerlilik indeksi değeri 0,80'in üzerinde bulunmuştur. Uyum iyiliği indeksleri χ2/sd=2,75, RMSEA=0,0568, SRMR=0,0512, GFI=0,8590, AGFI=0,8534, NFI=0,8515 ve CFI=0,8997, Cronbach alfa katsayısı 0,98 olarak bulunmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında ölçek genel puanı Türkiye'deki onkoloji hemşireleri için 3,7, Finlandiya'daki onkoloji hemşireleri için 3,9 olarak bulunmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasına katılan Türk hemşirelerin yaş ortalaması 32,8±8,54 yıl, Fin hemşirelerin yaş ortalaması 41,9±11,89 yıldır. Türkiye'deki onkoloji hemşirelerinin iş yaşamlarındaki iyi oluş düzeylerini olumsuz olarak etkileyen en önemli faktörler tüm alt boyut ve ölçek genel puanını içermese de; dul/boşanmış olmak, kadrolu çalışmak, klinik hemşiresi olmak ve sürekli gece çalışmak olduğu saptanmıştır. Finlandiya'daki onkoloji hemşirelerinin iş yaşamlarındaki iyi oluş düzeylerini olumsuz olarak etkileyen en önemli faktörler tüm alt boyut ve ölçek genel puanını içermese de; erkek cinsiyette olmak, sertifikalı eğitim almış olmak, kuzeyde, sözleşmeli, vardiyalı çalışıyor olmak ve Covid-19'dan orta düzeyde etkilenme olarak saptanmıştır. Sonuç: Hemşirelerin İş Yaşamında İyi Oluş Hali Ölçeğinin Türkiye'de kullanılabilir geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu, Türkiye ve Finlandiya'da çalışan onkoloji hemşirelerinin algıladıkları iyi oluş seviyelerinin geliştirilebilir düzeyde olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin iş yaşamlarındaki iyi oluş düzeylerini etkileyen faktörler cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, iş durumu, pozisyon, çalışma şekli, yaşanılan bölge ve Covid-19'dan etkilenme oranı olarak bulunmuştur.