Alt ve üst üriner sistem enfeksiyonu olan çocuklardaki ortalama trombosit hacmi ve diğe hemogram parametrelerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SARE GÖKDERE

Danışman: Fatma Şemsa ÇAYCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çocuklarda üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra en sık görülen enfeksiyondur ve böbrek hasarı, hipertansiyon, son dönem böbrek hastalığına yol açabilmektedir. Üriner sistem enfeksiyonu tanısının hızlı konması ve tedavi protokolüne erken karar verilmesi böbrek hasarından korunma için önemlidir. Eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), C-reaktif Protein (CRP), beyaz küre ve Prokalsitonin (PCT) akut enflamasyon sürecinin göstergeleridir ve alt ÜSE / üst ÜSE ayrımında yardımcı olur. Bunun dışında daha kolay ulaşılabilir bir tetkik olan MPV'nin de yol gösterici olabileceği yönünde çalışmalar vardır. Bu çalışmada hemogram parametrelerinin ve bir akut faz cevabı olarak yükseldiği bildirilen MPV'nin ÜSE'de araştırılması ve ESH, CRP ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel nitelikteki bu çalışmada 1 Ocak 2017- 31 Aralık 2017 tarihleri arasında polikliniğe başvuran veya servise yatan ÜSE tanısı alan 1 ay ile 12 yaş arasındaki hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların anamnez, tam idrar tahlili, idrar kültürü, tam kan sayımı, ESH, CRP, DMSA bilgileri 'SPSS for Windows 11.5' kullanılarak analiz edildi. Mesaneye kalıcı veya intermittan kateter uygulaması gerektiren hastalar çalışma dışı bırakıldı. Ayrıca yenidoğan hastaları, immun yetmezlik tanısı olan, hematolojik veya onkolojik hastalığı olan hastalar ile birlikte aterotromboz, hipertansiyon, obezite, dislipidemi, diabetes mellitus, sigara kullanımı, kardiyovasküler hastalık, serebrovasküler hastalık, ÜSE dışındaki enfeksiyon hastalıkları ve romatizmal hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı. BULGULAR: Üst üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) tanısı alan hastalarda ortalama WBC, ESH, CRP değerleri kontrol grubuna göre ve alt ÜSE grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.001). Ortalama ANS değerleri, üst ÜSE grubunda alt ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.001). Absolü monosit sayısı da üst ÜSE grubunda, alt ÜSE ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.001). Ortalama MPV değerleri kontrol grubunda 7.49±0.76 fL, üst ÜSE grubunda 8.05±0.88 fL ve alt ÜSE grubunda 8.03±0.79 fL saptandı. ÜSE'de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek ortalama MPV değerleri bulundu (p=0.001) ancak üst ÜSE ve alt ÜSE arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmedi. DMSA'da böbrek hasarı olan hastalarda hasar olmayan hastalara göre MPV değeri daha yüksek bulundu ancak istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.189). En sık ÜSE etkeninin %75.7 (n=177) ile E. Coli ve %9.8 (n=23) ile Klebsiella olduğu saptandı. Gram negatif üremelerde gram pozitif üremelere göre daha yüksek MPV değerleri görüldü (p=0.005). SONUÇLAR: Bu çalışmada ÜSE geçiren hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksek MPV değerlerinin olduğu saptandı ancak alt/üst ÜSE'de MPV değerleri açısından anlamlı derecede farklılık olmadığı görüldü. ANS ve AMS değerlerinin üst ÜSE'de alt ÜSE ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yükseldiği saptandı ancak bu konuda destekleyici başka çalışmalara ihtiyaç vardır. MPV gram negatif üremelerde gram pozitif üremelere göre daha yüksek bulundu. Literatürde MPV'nin gram pozitif ve gram negatif etkenlerde farklılık göstermesi ile ilgili farklı çalışmalar bulunmaktadır. ÜSE hastalarında MPV'nin etkileri konusunda daha geniş hasta popülasyonu ile daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle MPV'nin ve trombosit özelliklerinin hastalıklardaki rolü aydınlatılmalıdır. MPV'nin kolay ulaşılabilir olması, hızlı sonuçlanması, çok az kan ile çalışılabilmesi ve maliyetinin düşük olması göz önünde bulundurulduğunda MPV konusunda çalışmalar yapılmasının faydalı olabileceği düşünüldü. ANAHTAR KELİMELER: İdrar yolu enfeksiyonu, MPV, Üriner sistem enfeksiyonu, Piyelonefrit, Sistit