Ergenlerin sosyal dışlanma ve iyimserlik-kötümserlik düzeylerinin okula bağlanma durumuna etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF RABİA ÖZTÜRK
Danışman: Erhan ALABAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı, ergenlerin sosyal dışlanma ve iyimserlik-kötümserlik düzeylerinin okula bağlanma durumuna etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul Tuzla ilçesinde lise düzeyinde öğrenim görmekte olan 406 ergen birey oluşturmaktadır. Veriler 'Demografik Bilgi Formu', 'Sosyal Dışlanma Ölçeği'(SDÖ), 'İyimserlik Kötümserlik Ölçeği' (İKÖ) ve 'Okula Bağlanma Ölçeği'(OBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırma nicel çalışma yöntemlerinden birisi olan ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde normal dağılım gösteren ölçek toplam puanları için Bağımsız T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İkiden fazla grup karşılaştırmalarında Scheffe Testi ve Tamane's T2 Testi uygulanmıştır. Değişiklikler arasındaki ilişki ise Pearson Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Ergen birey çevresiyle anlaştıkça İyimserlik Kötümserlik Ölçeği iyimserlik alt boyut ve Okula Bağlanma Ölçeği okula bağlanma alt boyut puanları artarken, Sosyal Dışlanma Ölçeği alt boyutlarından dışlanma puanının da arttığı görülmüştür. Ergenlerin sosyal dışlanma durumları ile okula bağlanma durumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuş olup, anne baba öğrenim düzeyi, başarı durumu, çevresiyle anlaşma durumu ve arkadaş sayısı gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İyimserlik Kötümserlik Ölçeği alt boyutu olan kötümserlik bakış açısının okula bağlanma ölçeği alt boyutları arasında baba öğrenim durumu ve arkadaş sayısı değişkenleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Ergen bireylerin görmezden gelinme durumlarının artması okula bağlılıklarını azaltırken; iyimserlik oranlarının artması okula bağlılıklarını arttırmaktadır sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak ergenlik dönemindeki bireyler çevresi ile olumlu ilişkiler kurdukça iyimserlik düzeyleri artmakta ve okula bağlanma puanları da anlamlı şekilde yükselmektedir. Algılanan akademik başarı düzeyinin artması iyimserlik, öğretmene bağlanma ve okula bağlanma puanlarını arttırırken; başarısız öğrenciler daha çok görmezden gelinmektedir sonucuna varılmıştır. Ebeveynlerin öğrenim düzeylerinin artması dışlanma durumunu arttırırken; öğrenim düzeylerinin azalması okula bağlanmayı arttırmaktadır sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Sosyal Dışlanma, İyimserlik, Kötümserlik, Okula Bağlanma