Ankilozan spondilitli olgularda abdominal yağ ve kas dokunun kalitatif ve kantitatif olarak değerlendirilmesi ve biyolojik ajan tedavi yanıtı üzerindeki olası etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİ KAŞTAN
Danışman: İclal ERDEM TOSLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Ankilozan spondilit (AS) , sebebi tam olarak aydınlatılamamış ve başlangıçta sessiz seyreden, yıllar içinde sakroileite ilerleyen özellikle aksiyel iskeleti etkileyen kompleks kronik inflamatuar bir hastalıktır. AS'de TNF alfa, interlökinler gibi inflamatuar sitokinlerin arttığı bilinmektedir. Bu artan inflamatuar sitokinler de adipoz dokuyu arttığı ve kas katabolizmasını arttırmaktadır. AS'de izlenen sarkopeni daha yüksek inflamasyonla, hastalık aktivitesinin daha aktif olduğuyla ve kas performansındaki azalmayla ilişkilendirilmiştir. Bu verilerden yola çıkarak sarkopeni indeksi, yağ ve kas dokunun kantitatif değerlerinin biyolojik ajan tedavisine verilen yanıtla bir ilişkisi olabileceği düşünülmüş ve bunun üzerine araştırma amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu retrospektif çalışma, etik kurul onayı sonrası Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde yapılmıştır. Çalışmamıza 2015 ve 2023 yılları arasında başvuran, tedavi öncesi L2 vertebra seviyesinden geçen BT kesiti bulunan 18 yaş üstü AS tanısı alan ve bundan dolayı biyolojik ajan tedavisi almış 62 adet olgu dahil edilmiştir. L2 vertebradan geçen BT kesitlerinden viseral ve subkutan abdominal yağ doku kesitsel alanı (mm2), total abdominal kas alanı (mm2), psoas kas alanı (mm2), sarkopeni indeksi (cm2/m2), viseral ve subkutan abdominal yağ doku atenüasyonu (VAT HU ve SAT HU) ve psoas kası atenüasyonu (Pso HU) ölçümleri yapıldı. Olguların biyolojik ajan tedavisi sonrası hastalık aktivitesini değerlendirmek için tedavi sonrası ilk kontrollerde BASDAI değişim skorları sorgulandı. Abdominal adipoz ve kas doku ölçümleri, sarkopeni indeksi ve klinik veriler arasında değişkenler arası karşılaştırma ve korelasyon testleri yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda abdominal kas doku alanının, psoas kas alan ölçüm değerlerinin ve sarkopeni indeks ölçüm değerlerinin, AS hastalarında biyolojik ajan tedavi üzerine iyileşme durumuna anlamlı şekilde etki ettiği görülmüştür. Tam ve kısmi iyileşme görülen grupta bu ölçümlerinin anlamlı düzeyde farklı olduğu görülmüştür. Subkutan adipoz doku alanı, viseral adipoz doku alanı, subkutan adipoz doku ortalama dansitesi, viseral adipoz doku ortalama dansitesi, psoas kas ortalama dansite ölçümlerinin AS hastalarında biyolojik ajan tedavi üzerine iyileşme durumuna anlamlı şekilde etki etmediği görülmüştür. Sonuç: Çalışmamız fırsatçı-kantitatif görüntüleme yöntemlerine örnek teşkil etmekte olup sarkopeni indeks değerinin, abdominal kas alanı değerinin ve psoas kas alanı değerinin AS hastalarında biyolojik tedaviye yanıtta prognostik belirteç olarak kullanılabileceği gösterilmiş olmakla birlikte daha geniş bir hasta popülasyonunda ve ek hastalık göstergelerini de içeren daha kapsamlı bir araştırmaya ihtiyaç vardır.