Aile Sağlığı merkezi 'ne başvuran 24 ay ve altı çocukların ebeveynlerinin rotavirüs aşısı hakkında farkındalığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKREM ÜNVER
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Rotavirüse bağlı akut gastroenteritler (AGE) sık olarak 5 yaş altındaki çocuklarda, en sık da 6 -24 ay arasında görülmektedir. Solunum yolları enfeksiyonlarından sonra enfeksiyöz morbidite nedeni olarak viral gastroenteritler en sık olup, etken olarak ise çocuklarda rotavirüs birinci sıradadır. Rotavirüs ülkemizde ve bütün Dünya'da çocuklarda önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Virüsün yüksek derecede bulaşıcılığı, nasokomiyal enfeksiyonlara yol açması, etkili bir antiviral tedavisinin olmaması Oral Rehidratasyon Sıvısı (ORS) ve sıvı elektrolit tedavisi, hijyen, sanitasyon, emzirmenin artırılması önerilmesine rağmen yeterli değildir. Esas korunma aşı ile olmaktadır. Rotavirüs (RV) Aşısının ülkemizde ve diğer çoğu ülkede rutin aşı takviminde olmaması nedeniyle farkındalık eğitimi de gereklidir. Aile hekimliği bunun için bir fırsattır. Çünkü ilk 2 yaşta aşı ve çocuk izlem nedeniyle, aile hekimi ve aile sağlığı elamanıyla iletişim sık olur. Annenin doğum yaptığı hastane, izlemi yapan çocuk hekimi veya Aile hekimi, basın yayın organları, internet, aile yakınları gibi araçlarla bu farkındalık artırılmalıdır. Bu çalışma ile farkındalık ve aşılama oranlarını saptamak, aşılanamayanların nedenlerini ortaya koymak, farkındalığın aşılanma oranına etkisini ortaya koymak hedeflendi. GEREÇ VE YÖNTEM: 02.03.2020 ve 04.05.2020 tarihleri arasında ASM polikliniğine başvuran 24 ay ve altı çocukların ebeveynlerinden 104 kişiye 16 soru içeren bir anket uygulandı. Bu ankette ebeveynlere RV aşısı farkındalığıyla ilgili sorular yöneltildi. Anketi doldurmayı kabul eden ebeveynler formu doktor yardımı ile doldurdular. BULGULAR: Ebeveyn yaşları 20 ile 48 arasında değişmekte olup, ortalama 33,47±5,52 yıldır ve tümü evlidir. Ebeveynlerin eğitim düzeyi yüksek (%59 üniversite %31 lise), sosyoekonomik düzeyi yüksek, az çocuklu ve annelerin çalışma oranı düşük olması orta üst seviyede bir gruba çalışmanın yapıldığını göstermektedir. Bu durum ise aşılama oranının yüksek olmasını sağlamıştır. Ebeveynlerin %71,2'si (n=74) çocuğuna rota virüs aşısı yaptırırken, %28,8'i (n=30) aşı yaptırmamıştır. Rotavirüs aşısını yaptırmama nedeni olarak, ebeveynlerin %40 'ı aşının rutin aşı takviminde olmamasını göstermiş ve ikinci olarak %33,3 'ü ise aşının ücretli oluşunu göstermiştir. Diğer önemli bir bulgu ise %2' lik bir kısmı aşı hakkında bilgim yok demiştir. Aşı yaptırmamış olan 30 olguda; RV aşısı hakkında verilen bilgi sonrası aşı yaptırmayı kabul eden ebeveyn oranı %73,3 (n=22), halen aşı yaptırmayı düşünmeyen ebeveyn oranı ise %26,7 (n=8) saptanmıştır. Bilgilendirme sonrasında çocuğuna aşı yaptırmayı düşünenlerin oranı %92,3 olmuştur. SONUÇ: Çalışmamızda 2 yaş altı çocuklara RV aşısı yaptıran ebeveynlerin oranı yüksek bulunmuştur. Bu durum eğitim düzeyi yüksek, tek çocuklu, sosyoekonomik düzeyi yüksek bir grupta çalışma yapılmasına bağlanmıştır. Ama bu tür çalışmalar sosyoekonomik düzeyi düşük bölgelerde de yapılmalıdır. Birim olarak aile hekimliğindeki ebeveynlerle sıkı iletişim halinde olmamız ve bilgilendirme ile, RV aşısını birimimizde rutin aşı takvimi dışında tavsiye etmemiz, aşıyı uygulamamız bu oranının yüksek çıkmasında etkili olmuştur. Bu oranların artması için hekimlerin ve ebeveynlerin farkındalıklarının arttırılması; hekimlerin aşıyı önermesi çok önemlidir. RV aşısı rutin aşı takvimine alınırsa aşılanma oranlarının artacağı açıktır. Anahtar Kelimeler: 24 ay ve altı çocukların ebeveynleri, rotavirüs aşısı, farkındalık