Ratlarda infantil dönemde tekrarlayan hafif kafa travması sonrası zenginleştirilmiş ortamda tutulmanın genç erişkinlik döneminde klinik ve patolojik bulgulara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, NÖROŞİRÜRJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GUNAY VAHABOVA
Danışman: Feyza KARAGÖZ GÜZEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada infantil dönemde tekrarlayan hafif kafa travması (thKT) modelinde travma sonrası zenginleştirilmiş çevre ( Ç) tedavisinin genç erişkinlik döneminde davranışsal ve bilişsel bozukluklara ve patolojik bulgulara etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 80 adet post-natal (PN) 10 günlük 20-30 gr ağırlığında cinsiyet farkı olmaksızın seçilmiş Sprague-Dawley cinsi rat kullanıldı. Denekler 10 ar rat bulunan 8 gruba ayrıldı: rken ve geç sham (grup 5-6), erken ve geç kontrol (grup 7 ve 8), erken ve geç travma (grup 2 ve 4) ve erken ve geç tedavi grupları (grup 1 ve 3). Sham gruplarına sadece anestezi, travma ve tedavi gruplarına anestezi sonrası tekrarlayan travma uygulandı. rken tedavi grubu travma sonrası PN 15. gün, geç tedavi grubu PN 25. günde zenginleştirilmiş kafese yerleştirildi. Travma ve tedavi gruplarında ane in ağırlık düşürme modeliyle 24 saat arayla 5 kez travma oluşturuldu. rken sham, kontrol ve travma gruplarındaki denekler 16., geç sham, kontrol ve travma grupları ile tedavi gruplarındaki denekler 50.günde sakrifiye edildi. Motor işlev değerlendirilmesinde denge testi ve eğik düzlem testi (EDT), öğrenme ve bilişsel işlev için yeni nesne tanıma (YNT) testi, öğrenme ve bellek için Morris su labirenti (MSL) testi, davranışsal değişiklikler ve anksiyete için yükseltilmiş artı labirent ( L) testi kullanıldı. Beyinde doku hasarını değerlendirmek için hematoksilen eozin (HE), Nissl ve gümüş boyama, mikrogliozisi göstermek için iyonize kalsiyum bağlayıcı adaptör molekül (İBA-1), mikroglia alt tiplerini değerlendirmek için indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS) ve arginaz-1 (ARG-1), geç dönemdeki serebral dejenerasyonu göstermek için fosforile-TAU (p-TAU) 181 ve 231, amiloid prekursor protein (APP) ve amiloid-beta ( β), travmaya bağlı akson hasarı için glial fibriler asidik protein (GFAP) ve nörotrofik protein S100 B boyaları uygulandı. Bulgular: Tekrarlayan travma erken dönemde denge ve motor işlevde bozulmaya neden oldu, Ç tedavisi sonrası bozulan işlevlerde düzelme görüldü. Benzer düzelme öğrenme ve bellek testlerinde de saptandı ve tedaviye erken başlanan grupta (Grup 1) düzelme geç başlanan gruptan (Grup 3) daha belirgindi. Stres düzeyi de tedavi gruplarında erken tedavi grubunda daha belirgin olmak üzere anlamlı olarak azalmıştı. Gümüş boyama erken ve geç travma döneminde arttı ve erken tedavi sonrası daha belirgin olmak üzere tedaviyle azaldı. Nissl pozitifliği sadece erken tedavi sonrası azaldı, geç tedaviden yararlanmadı. İmmün boyama sonuçları, th T nın Aβ, APP, P-TAU 181, p-TAU 231, İB -1, ARG-1, iNOS, GFAP, S100B düzeylerinde anlamlı artışa, Ç tedavisinin Aβ dışında diğer tüm boyamalarda anlamlı azalmaya yol açtığını gösterdi. Aβ boyaması tedaviden tam etkilenmedi. iNOS, p-T U 181 ve 231, P ve İB -1 erken tedavi grubunda, geç tedavi grubundan daha iyi sonuç verdi, ancak iki grup arasındaki farklar anlamlı değildi. APP, ARG-1 ve S100 B pozitifliği ise sadece erken tedavi sonrası azaldı, geç tedaviden etkilenmedi. Sonuç: Çalışmamız infantil dönemde thKT na maruz kalan ratların travma sonrası Ç de bulunmasının, travmanın neden olduğu genç erişkinlik dönemindeki davranış ve bilişsel bozuklukları ve anksiyeteyi azalttığını, keşfedici performansı artırarak öğrenme performansını iyileştirdiğini ortaya koydu. yrıca tedaviye erken başlamanın bilişsel işlevleri daha fazla iyileştirdiği görüldü. Anahtar Kelimeler: Pediatrik tekrarlayan hafif kafa travması, zenginleştirilmiş çevre, nörokognitif fonksiyon, öğrenme testleri