Aile hekimliği birimlerine başvuran bireylerde vücut ağırlığının benlik saygısı ve beden algısı üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR YILMAZ
Danışman: Remziye NUR EKE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, aile hekimliği birimlerine başvuran yetişkinlerde vücut ağırlığı göstergeleri ile benlik saygısı ve beden algısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, tıpta uzmanlık tezi kapsamında Kasım-Aralık 2025 tarihleri arasında SBÜ Antalya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı Aile Hekimliği Polikliniği ve Obezite Merkezi Polikliniği'nde yürütülmüş ve çalışmaya 275 birey dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Beden Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmış ve IBM SPSS 27.0 paket programı (IBM Corp., Armonk, NY) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde Spearman korelasyon, Mann-Whitney U ile Kruskal-Wallis testleri kullanılmış, ayrıca bağımsız değişkenlerin etkisini incelemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır ve p 0,05), beden algısını negatif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür (β=-0,162; p 0,05). Buna karşın ekonomik durumun hem benlik saygısı hem de beden algısı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Beden algısının ayrıca sigara kullanımı, vücut ağırlığı algısı, kontrol planı, beden değerlendirme sıklığı ve sosyal medyadan anlamlı düzeyde etkilendiği tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca vücut ağırlığının günlük yaşamı olumsuz etkilediğini düşünen bireylerde hem benlik saygısı hem de beden algısı puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada, aile hekimliği birimlerine başvuran yetişkinlerde vücut ağırlığının benlik saygısını doğrudan anlamlı düzeyde etkilemediği; ancak beden algısını negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Benlik saygısı ile beden algısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmış; beden algısının BKİ artışından olumsuz etkilendiği görülmüştür. Ekonomik durum ve vücut ağırlığının günlük yaşama etkisi hem benlik saygısı hem de beden algısı ile ilişkili bulunurken; sigara kullanımı, vücut ağırlığı algısı, kilo kontrol planı, beden değerlendirme sıklığı ve sosyal medya etkisinin özellikle beden algısı üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda aile hekimliği izlem süreçlerinde yalnızca kilo kontrolüne değil, bireylerin beden algısı, benlik saygısı ve psikososyal gereksinimlerine de odaklanan bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Beden algısı, Benlik saygısı, Obezite, Vücut ağırlığı.