Yetişkin hastaların ambliyop gözleri ile sağlıklı bireylerin gözlerinin koroid kalınlığı ve peripapiller retina sinir lifi tabakası kalınlıklarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUTLUAY BOZOKLU
Danışman: Soner GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, erişkin ambliyop hastaların ambliyop gözleri ile sağlıklı bireylerin gözlerinin peripapiller retina sinir lifi tabakası (pRSLT) kalınlığı ve koroid kalınlıklarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli retrospektif çalışmaya Ocak 2021–Ocak 2025 tarihleri arasında Şaşılık Polikliniğine başvuran, 20-40 yaş aralığında ve tek taraflı ambliyopi tanısı alan 29 hasta ile 30 sağlıklı birey dahil edildi. Hasta dosyaları ve optik koherens tomografi (OKT) görüntülemeleri eksiksiz ve hatasız olan olgular çalışmaya dahil edildi. Dosya kayıtlarından yaş, cinsiyet, en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), ambliyopi tipi, ön ve arka segment muayene bulguları, refraksiyon kusurları, K1 ve K2 değerleri, aksiyel uzunluk, ön kamara derinliği (ÖKD) gibi biyometrik veriler elde edildi. OKT'de subfoveal koroid kalınlığı (SFKK), temporal parafoveal koroid kalınlığı (Temporal PFKK), nazal parafoveal koroid kalınlığı (Nazal PFKK) ölçümleri ve ortalama, nazal, temporal, superior, inferior kadranların pRSLT kalınlığı verileri elde edildi. Çalışmaya dahil edilen bireyler ambliyop ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna sağlıklı bireylerin sağ gözleri dahil edildi. Ambliyop grup ayrıca şaşılık ambliyopisi, anizometropik ambliyopi ve mikst ambliyopi alt gruplarına ayrılarak değerlendirildi. İki göz arasında ≥ 1,5 D sferik eşdeğer farkı olması anizometropi olarak kabul edildi. Kayması olmayan olgular anizometropik ambliyopi, <1,5 D kırma kusuru farkı olup kayması bulunanlar şaşılık ambliyopisi, hem kayma hem anizometropisi olanlar ise mikst ambliyopi olarak sınıflandırıldı. Enhanced Depth Imaging (EDI-OKT) modu kullanılarak subfoveal koroid kalınlığı (SFKK), foveanın 1000 μm nazalinden nazal parafoveal koroid kalınlığı (Nazal PFKK) ve 1000 μm temporalinden temporal parafoveal koroid kalınlığı (Temporal PFKK) ölçümleri yapıldı. Ortalama, nazal, temporal, superior ve inferior pRSLT kalınlıkları da kaydedildi. Sağlıklı bireylerin sağ gözleri ile ambliyop gözlere ait veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Anizometropik ve mikst ambliyopi gruplarının sferik eşdeğerleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu (P=0.003, P=0.005). Şaşılık ambliyopisi ile kontrol grubu arasında sferik eşdeğer açısından fark yoktu (P=0.444). Ambliyop grubunda ön kamara derinliği (ÖKD) kontrol grubuna göre anlamlı derecede vii daha dardı (P=0.001). Bu fark özellikle şaşılık ambliyopisi alt grubundaki belirgindi (P<0.001). Anizometropik ve mikst ambliyopi ile kontrol grubu arasında ÖKD farkı anlamlı değildi (P=0.803, P=0.179). Aksiyel uzunluk bakımından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (P=0.057). Koroid değerlendirmesinde, ambliyop grubun subfoveal koroid kalınlığı (SFKK) kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha inceydi (P=0.034). Nazal ve temporal parafoveal koroid kalınlıkları (PFKK) ise iki grup arasında anlamlı farklılık göstermedi (P=0.104, P=0.12). Ambliyopi tipleri karşılaştırıldığında SFKK, nazal ve temporal PFKK açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (P=0.181, P=0.684, P=0.405). pRSLT kalınlıkları karşılaştırıldığında yalnızca nazal kadran pRSLT ambliyop grupta kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha kalındı (P=0.002). Diğer kadranlar ile ortalama pRSLT değerlerinde anlamlı farklılık bulunmadı (P=0.6, P=0.23, P=0.25, P=0.381). Alt gruplar incelendiğinde, nazal kadran pRSLT mikst ambliyopi grubunda kontrol grubuna göre daha kalın saptandı (P=0.019). Diğer tiplerde anlamlı fark izlenmedi (P=0.141, P=0.341, P=0.416, P=0.118). K1 değeri ambliyop grupta kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşük bulundu (P=0.003). Ambliyopi tiplerine göre yapılan incelemede şaşılık ambliyopisi grubunda K1 değeri kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşük saptandı (P=0.02). Diğer ambliyop tipleri ile kontrol grubu arasında anlamlı farklılık yoktu (P=0.627, P=1.00). K2 değeri ise ambliyop ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık göstermemektedir (P=0.682). Ambliyopi tipleri ile kontrol grubu çoklu karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı fark yoktu (P=0.96). Sonuç: Ambliyop gözlerde, özellikle görme fonksiyonunun en yüksek olduğu foveal bölgedeki SFKK sağlıklı gözlere göre daha ince bulunmuştur. Nazal kadran pRSLT kalınlığı ambliyop grupta özellikle mikst ambliyopi alt grubunda kontrol grubuna kıyasla daha kalındır. ÖKD ise ambliyop grupta özellikle şaşılık ambliyopi alt grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha dardır. Çalışmamız erişkin ambliyop hastalarda koroid ve pRSLT'ndaki değişikliklerin, çocuk yaş grubundaki benzer çalışmaların sonuçları ile farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, viii erişkin ambliyopların takibinde ve yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Ambliyopi, Peripapiller Retina Sinir Lifi Tabakası, Koroid Kalınlığı, Optik Kohorens Tomografi