Kolesteatom olgularının görüntüleme bulguları ile güncel sınıflama yöntemlerine göre sınıflandırılması ve ADC değerleriyle korelasyonu


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEREN AY

Danışman: İclal ERDEM TOSLAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Kolesteatom, temporal kemikte yerleşimli, iyi sınırlı nonneoplastik bir lezyondur. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) , özellikle de konvansiyel sekanslara ek olarak kullanılan difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG) sekansları, radyologlar için orta kulak kolesteatomu ve nonkolesteatom lezyonları ayırt etmek için referans yöntem haline gelmiştir. Yapılan çalışmalarda kolestetaomu diğer patolojilerden ayırmak amacıyla DAG'lerden oluşturulan ADC haritalarından yapılan ölçümler ile belli bir referans aralığı kullanılabileceği gösterilmiştir. EAONO/JOS tarafından 2017 yılında orta kulak kolesteatomuun tanımlanması , sınıflandırılması ve evrelenmesi hakkında ortak bir konsensus yayınlanmıştır. Literatürde, EAONO/JOS kriterlerine göre farklı sınıflardaki kolesteatomların ADC ölçümlerinin karşılaştırıldığı çalışma yoktur. Çalışmamızda kolesteatom olgularını EAONO/JOS kriterlerine göre radyolojik olarak sınıflayıp, sınıflar arasında ADC değerleri arasında fark olup olmadığını araştırmayı, varsa eşik değer hesaplamayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM : Çalışmaya kolesteatom tanısı patoloji ile verifiye edilmiş ve preoperatif radyolojik görüntülemelerine PACS sisteminden ulaşılabilen 46 olgu retrospeektif olarak taranarak dahil edildi. Olgular görüntüleme bulgularına göre EAONO/JOS'a göre sınıflandırıldı. DAG üzerinden volüm ve ADC ölçümleri yapıldı. Sınıflar arasında ADC ve volüm farklılıkları karşılaştırıldı. BULGULAR: EAONA/JOS sınıflamasına (EJS) göre olguların %4,3'ü (n=2) 1.sınıf, %50,0'si (n=23) 2.sınıf, %43,5'i (n=20) 3.sınıf ve %2,2'si (n=1) 4.sınıfta yer almaktaydı. Kolesteatomun kaynaklandığı bölgeye göre sınıflandırıldığında; olguların %23,9'unda (n=11) pars flaccida, %2,2'sinde (n=1) pars tensa ve %73,9'unda (n=34) kombine tutulum olduğu belirlendi. Tüm olgular değerlendirildiğinde ADC ölçümleri 468,2 x10 -6 ile 903 x 10 -6mm2/s arasında değişmekte olup, ortalama 668,16±121,95 x 10 -6mm2/s ; volüm ölçümleri 0,02 ile 6,8 cm3 arasında değişmekte olup, ortalama 0,54±1,03 cm3 olarak saptanmıştır. EJS'e göre sınıf 1 ve 4'te olgu sayılarının istatistiksel olarak yeterli olmamasından dolayı 1 .ve 2. sınıf birleştirilerek grup 1 , 3. ve 4.sınıf birleştirilerek grup 2 oluşturulmuş , hesaplama yapılmıştır. Grup 1'de ortalama ADC 658,49±121,27 x 10 -6mm2/s , volüm 0,38±0,44 cm3, grup 2'de ADC 679,67±124,74 mm2/s, volüm 0,74±1,44 cm3 bulunmuş olup EJS'e göre ADC ve volüm ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Spearman korelasyon analizine göre EJS ile ADC ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). EJS ile volüm ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05) . SONUÇ: Çalışmamıza dâhil olan 46 olgu değerlendirildiğinde ADC ölçümleri 468,2 x 10-6 ile 903 x 10-6 mm2/s arasında değişmekte olup, ortalama 668,16±121,95 x 10-6 mm2/s olarak bulunmuştur. Bu değer aralığı literatürde yer alan çalışmalar ile uyumluluk göstermektedir. Kolesteatom tanısı almış olgularımızın EJS'na göre gruplayarak ADC değerlerine baktığımızda gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ancak EJS ve ADC değerlerinin ilişkisini araştıran literatürdeki ilk çalışma olması bakımından önemlidir. EJS'e göre gruplar arasında lezyon volümleri ile de anlamlı farklılık saptanmamıştır. Literatürde EJS ile ilgili çalışmalar az sayıda olmakla birlikte evreleme sürecinde daha detaylı intraoperatif bilgilerin ışığında yapılan prospektif ve daha geniş populasyonlu çalışmaların literatüre katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Anahtar kelimeler : kolesteatom , EAONO/JOS , ADC