Herediter anjioödem hastalığı hakkında hekimlerin bilgi düzeylerine eğitimin etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA GÜNEŞ
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HEREDİTER ANJİOÖDEM HASTALIĞI HAKKINDA HEKİMLERİN BİLGİ DÜZEYLERİNE EĞİTİMİN ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Herediter anjioödem (HAÖ) C1 esteraz inhibitörü eksikliğine bağlı olarak gelişen; ektremiteler, yüz, gövde, solunum veya gastrointestinal sistemde tekrarlayan anjioödem atakları ile karakterize otozomal dominant geçişli bir hastalıktır. Nadir görülen ama hayatı tehdit eden bir hastalık olduğu için erken tanı ve tedavisi kritik öneme sahiptir. Tanıda gecikme yaşanmasının sebebi hastalığın akla gelmemesidir. Bu durum da ciddi kalıcı sonuçlar doğurur. Hastaların yaşam kalitesinde, üretkenliklerinde, gelirlerinde azalmalara; stres anksiyete, depresyon hali ve sağlık bakım giderlerinin artmasına yol açmaktadır. Uyguladığımız anket formu ve verdiğimiz eğitim materyali ile hekimlerin HAÖ konusundaki bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını arttırmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Müdahale tipinde planlanan bu çalışma Mayıs 2023-Ekim 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yürütülmüştür. Bu hastanede belirli bölümlerde çalışan toplam 288 hekim çalışmaya dahil edilmiştir Bu çalışmada farklı branştaki hekimlere 12 sorudan oluşan çoktan seçmeli soru formunda bilgi düzeylerini ölçen, herediter anjioödem eğitim formu dağıtılıp 2-4 hafta sonrasında aynı anket tekrarlanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Bulgular: Bu çalışma 107'si (%37.2) erkek ve 181'i (%62.8) kadın olmak üzere toplam 288 hekim ile yapılmıştır. Katılımcıların %11.8'ini acil tıp kliniği, %23.6'sını aile hekimliği, %18.4'ünü dahiliye, %3.5'ini dermatoloji, %6.9'unu genel cerrahi, %13.9'unu kadın doğum ve %21.9'unu pediatri oluşturmaktadır. Katılımcıların %26.4'ünün daha önce Herediter anjioödem tanılı hastası olmuşken, %73.6'sının olmamıştır. Hekimlerin tecrübe yılları 0 ile 30 arasında değişmekte olup, ortalaması 5.84±6.09 ve medyanı 4 yıldır. Hasta sayıları 1 ile 40 arasında değişmekte olup, ortalaması 3.18±5.06 ve medyanı 2'dir. Eğim öncesi bilgi düzeyi puanları 0 ile 11 arasında değişmekte olup, ortalaması 4.49±2.14 ve medyanı 4'dür. Eğim sonrası bilgi düzeyi puanlar 1 ile 11 arasında değişmekte olup, ortalaması 7.12±2.22 ve medyanı 7'dir. Sonuç: Çalışmamızda hekimlerin herediter anjioödem hakkında eğitim öncesi bilgi düzeyleri değerlerine göre eğitim sonrası bilgi düzeylerinde görülen artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p:0.000; p<0.05). Hekimlerin eğitim sonrası herediter anjioödem hakkındaki bilgi düzeyleri ve farkındalıkları artmıştır. Nadir görülmesi sebebiyle akla hemen gelmeyen ancak larinks ödemi gibi ataklarla hayatı tehdit eden bu hastalığın yapılan eğitim ile hekimlerin bilgi düzeyine etkisi izlenmiş olup farkındalıklarının arttığı gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Herediter anjioödem, kompleman, C1- inhibitör protein