Yenidoğanda anne kaynaklı kronik hastalıklar ve çevresel faktörlerin bebekteki anogenital mesafe üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH KAYA
Danışman: Dilek KAHVECİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Anogenital mesafe, dış genitalyanın maskülizasyonunun hassas bir göstergesi olarak kabul edilmekte olup prenatal androjen maruziyeti gibi faktörlerin etkisini göstermektedir. Çalışmada çevresel kirleticiler ve annenin sigara içimi gibi unsurların bebeğin anogenital mesafesi (AGM) üzerindeki etkilerini inceleyerek farkındalık oluşturmak, ayrıca düşük sosyoekonomik düzeye sahip topluluklarda kız ve erkek bebekler arasındaki AGM dağılımını araştırarak bu verilerin gelecekteki çalışmalara referans oluşturması hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Çalışma, prospektif gözlemsel bir kohort çalışması olarak yapıldı. Çalışmaya, gestasyon haftası 37-42 olan postnatal ilk 48 saat içinde olan 272 yenidoğan term bebek dahil edildi. Bebeklerin vücut ağırlığı, boyu, baş çevresi ve anogenital mesafesi gibi veriler ile annelerine dair veriler olan yaş, vücut kitle indeksi (BMI), sigara içme durumu, kullanılan ısınma yöntemi (doğalgaz veya soba) ve varsa kronik hastalıkları (diyabet, hipertansiyon, epilepsi gibi) kaydedildi. Değerlendirmelerde IBM SPSS İstatistik 25.0 Programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklerle gruplara ait veriler; aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca ve minimum-maksimum kullanılarak verildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun incelenmesinde Shapiro-Wilk testinden yararlanıldı. Sürekli verilerin incelenmesinde normal dağlım gösteren verilerde t Testi, normal dağılım göstermeyen verilerde ise Mann Whitney U testi kullanıldı. Nominal değişkenlerin grup karşılaştırmalarında (çapraz tablolarda) Ki Kare ve Fisher's Exact Test kullanıldı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Toplamda 272 term bebek çalışmaya dahil edildi, bunların 142'si (%52,2) kız, 130'u (%47,8) erkek idi. Erkek bebeklerin ortanca doğum ağırlığı (3200 gram) kız bebeklerden (3090 gram) anlamlı derecede yüksek bulundu (p = 0,004). Aynı şekilde, erkek bebeklerin baş çevresi ortancası (35 cm), kız bebeklere kıyasla (34,5 cm) istatistiksel olarak daha büyük saptandı (p = 0,01). Boy uzunluğu açısından da erkek bebeklerin ortanca boyu (51 cm), kız bebeklere göre (50 cm) anlamlı derecede daha uzun bulundu (p = 0,001). En önemli bulgulardan biri ise anogenital mesafe olup, erkek bebek AGM ortalaması (2,91 ± 0,57 cm) kız bebek AGM ortalamasına kıyasla (1,35 ± 0,45cm) anlamlı şekilde daha uzun saptandı (p <0,001). Soba kullanan annelerden doğan bebeklerin gestasyonel haftası doğal gaz kullanan annelerin bebeklerin gestasyonel haftasına göre anlamlı şekilde daha kısa bulundu (p = 0,02). Sonuç: Araştırma sonucunda, annenin sigara içme durumu ve evde kullanılan ısınma kaynağı gibi çevresel faktörlerin bebeklerin fiziksel gelişimi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Sigara içen annelerin bebeklerinde anogenital mesafe ve diğer fiziksel özelliklerde olumsuz etkiler gözlenirken, soba kullanımı gibi çevresel faktörlerin de gestasyonel haftayı etkilediği saptanmıştır. Bu bulgular hem cinsiyetin hem de çevresel faktörlerin bebeklerin fiziksel gelişiminde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.