Adölesanlarda over kistlerinin değerlendirilmesi ve takibi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA ÇELİKCAN ÖZMARANGOZ
Danışman: Alkım ÖDEN AKMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada; over kisti saptanmış ergenlerin menstrüel düzenleri, over kistlerinin karakteristik ultrasonografik özellikleri ve hormonal tedavi (oral kontraseptif) başlanan hastaların suprapubik ultrasonografi (USG) ile takiplerinde kist morfolojisindeki değişiklikler ve kist ilişkili komplikasyon sıklığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Eylül 2019-Nisan 2024 tarihlerinde Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Adölesan polikliniğine başvurup; USG ile en büyük boyutu ≥2 cm olan over kisti saptanmış, ardışık muayeneler ve USG ile takip edilmiş olan 10-18 yaş aralığında dahil edilme kriterlerini karşılayan 175 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Çalışmamızda hastaların ortalama yaşı 15,32±1,73 yıl, ortalama menarş yaşı 12,15±1,07 yıl olarak tespit edilmiştir. Hastaların %75,4'ünün düzenli menstrüasyonu, %91,4'ünün hastane başvurusunda semptomatik ve %73,1'inde karın ve bacaklarda kramp ve ağrı, %44,6'sında ise menstrüel bozukluklar olduğu saptanmıştır. Hastaların sadece %14,3'üne cerrahi müdahale yapılmış olup, patoloji sonuçlarında en sık folikül kisti saptanmıştır. Hastaların %70,9'unda kist ilişkili komplikasyon gelişmiştir. Hastaların çoğunda tek kist saptanmış olup; kistlerin çoğunun boyutunun 20-49,9 mm, komplike, ince duvarlı ve anekoik olduğu ancak solid komponent-septasyon içermediği saptanmıştır. Takipte kistlerin %73,9'unda rezorpsiyon görülmüş olup, rezorpsiyonun %75,6'sının 1-3 ay arasında olduğu görülmüştür. Hastaların %38,9'una oral kontraseptif başlanmıştır. Oral kontraseptif kullanan ve kullanmayan hastalarda over kistlerinin çoğunun anlamlı düzeyde kaybolduğu veya küçüldüğü saptanmış olup, oral kontraseptif kullanan grupta kist boyutlarında küçülmenin anlamlı derecede daha fazla olduğu görülmüştür. Sonuç: Ergenlerde over kistleri sık görülen jinekolojik bir patoloji olup over kistlerine yaklaşımın, komplikasyonların ve medikal/cerrahi tedavilerinin bilinmesi önemlidir. Çalışmamızda hastaların takibinde kistlerin kendiliğinden rezorbe olma eğilimini, hastaların oldukça az bir kısmında cerrahi müdahale gerektiğini belgeleyerek konservatif yaklaşımın çoğu hastada yeterli olduğunu ortaya çıkardık. Çalışmamızda over kistlerinin küçülme ve rezorpsiyonunda oral kontraseptiflerin etkili olduğunu saptadık. Ancak oral kontraseptif kullanımının ergenlerde uzun dönemde over kist tedavisinde etkililiğini ve hastalar üzerindeki yan etkilerini değerlendiren bu konuda daha fazla sayıda randomize kontrollü çalışma yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Adölesan, Oral kontraseptif, Over kistleri, Pelvik ultrasonografi