18 yaş ve üstü bireylerin kanser hakkında bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLBİN MERVE AYDIN
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kanser; sebebi bilinen ölümler sıralamasında ikinci sırada yer almaktadır. Kanserde erken tanı hayat kurtarıcıdır. Bu nedenle kişilerin kanser hakkında bilgisini ölçmek ve farkındalığını arttırmak önemlidir. Çalışmamızda;18 yaş ve üstü bireylerin kansere ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını ölçmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, prospektif, kesitsel, tanımlayıcı ve analitik niteliktedir. Örneklem büyüklüğü Mart ve Mayıs 2019 ayları arasında SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üstü bireyler üzerinden "basit rastgele örneklemde örneklem genişliği tahmini" yöntemiyle hesaplandı. Anket; bireylerin sosyo-demografik özelliklerini belirleyen, kanser hakkında bilgi tutum ve davranışlarını değerlendiren kadın ve erkekler için 20 ortak soru ve toplamda 26 kadın, 25 erkek sorularından oluşmaktadır. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Araştırma grubundaki bireylerin %60'ı kadın, %40'ı erkek; %57,6'sı 18-39 yaş grubunda, %37,4'ü 40-64 yaş grubunda ve %5'i 65 yaş ve üstüydü. Katılımcıların %70,6'sı kanserin ölümcül olduğunu, %87,9'u erken tanıyla tedavisi olan bir hastalık olduğunu düşünüyordu. En sık ifade edilen ilk 3 kanser belirtisi; memede ya da vücutta hissedilen kitle (%90,3), ben ve siğillerde değişiklik (%74,7), aşırı kilo kaybı (%72,9), ilk 3 kanser risk faktörü; sigara (%97,9), sağlıksız yaşam tarzı (%90,9), radyasyon (%90,9); ilk 3 kanserden korunma önlemi; sigara içmemek (%66,5), sağlıklı beslenmek (%50,6), radyasyondan kaçınmak (%45,9) idi. Katılımcıların kanser olsalardı öğrenmek isteyeceklerin oranı %77,9'du. Kanser taraması için başvuranlar %27,4, doktor tarafından yönlendirilenler %15 oranındaydı. Kadın bireylere göre; meme kanseri tarama yöntemleri; mamografi (%78,4) , KKMM (%63,2) idi, serviks kanseri tarama yöntemleri; pap smaer testi (%62,3), HPV testiydi (%15,2) . Kadın bireylerin %39,2'si meme kanseri, %39,2'si serviks kanseri taraması yaptırmıştı. Erkek bireylerin %30,1'i GGK testi ile, %55,6'sı kolonoskopi ile kolon kanseri taraması yapıldığını biliyordu. Erkek bireylerin %5,9'u kolon kanseri, %15,4'ü prostat kanseri taraması yaptırmıştı. Sonuç: Çalışmamızda bireylerin kanser belirtileri, risk faktörleri, kanserden korunma önlemleri, tarama yöntemleri konularında bilgileri belli düzeyde mevcuttur, ancak bu oranları arttırmak gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Kanser, Bilgi, Tutum, Davranış