80 yaş ve üzeri subklinik hipotiroid bireylerde sarkopeninin ve dinapeninin irdelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELENAY POLAT
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, 80 yaş ve üzeri subklinik hipotiroidili bireylerde sarkopeni ve dinapeninin irdelenmesidir. Yöntem: Bu çalışma; kesitsel, tek merkezli ve prospektif olarak planlandı. Üçüncü basamak bir hastanenin Aile Hekimliği Kliniğine bağlı Sağlıklı Yaş Alma Polikliniği'ne başvuran, bilinen subklinik hipotiroidi tanısı olan 80 yaş ve üzeri hastalar ile gerçekleştirildi. Toplam 115 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların tıbbi öyküleri tarafımızca hazırlanan bilgi formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle sorgulandı. Antropometrik ölçümler (boy, kilo, BMI) yapıldı, laboratuvar parametreleri (TSH, sT4, sT3, Anti-TPO, CK) değerlendirildi. Kas kütlesi Tanita TBF-300 cihazı ile, el kavrama gücü ise aynı klinisyen tarafından Camry EH101 el dinamometresi ile ölçüldü. İstatistiksel analizler IBM SPSS v25.0 programı ile yapıldı; tanımlayıcı istatistikler uygun şekilde sunuldu. Normallik Kolmogorov–Smirnov testi ile değerlendirildi; ikili grup karşılaştırmalarında Independent t testi, kategorik değişkenlerde Pearson Ki-kare ve Fisher's Exact testleri kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilenlerin yaş ortalaması 84,00±2,89 (min-max;80–92) yıl olup %51,3'ü (n=59) kadındı. Katılımcıların ASMI (Appendiküler İskelet Kası İndeksi) ortalaması 9,80±2,21 olup, %2,6'sı (n=3) sarkopenik bulunmuştur. FFMI (Yağsız Vücut Kütle İndeksi) ortalaması 19,48±3,17 olup, Yağsız Vücut Kütle İndeksine göre sarkopeni sıklığı %11,2 (n=13)'dir. Dinapeni oranı %62,6 (n=72) olarak saptanmıştır. Sarkopenik bireylerde daha düşük BMI, sık diyabet komplikasyonu, yüksek ferritin, CK ve CRP düzeyleri ile düşük WBC değerleri dikkat çekmiştir. Dinapenik bireylerde düşük BMI ve yüksek sedimantasyon anlamlı bulunmuştur. Subklinik hipotiroidisi olanlarda Yağsız Vücut Kütle İndeksine göre sarkopeni oranı daha yüksek olup, bu grupta kadın cinsiyet fazlalığı, düşük BMI, uzun diyabet süresi, KOAH ve karaciğer hastalığı sıklığında artış, hiperlipidemi, trombosit-lökosit düşüklüğü ve ALT ile ferritin yüksekliği gözlenmiştir. Bulgular, sarkopeni ve dinapeninin vücut kompozisyonu, metabolik bozukluklar, inflamatuvar süreçler ve subklinik hipotiroidi ile çok boyutlu ilişkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç: İleri yaş subklinik hipotiroidili bireylerde sarkopeni ve dinapeni varlığı, düşük BMI, uzun diyabet süresi, metabolik ve inflamatuvar parametrelerle ilişkili bulunmuştur. Bulgular, kas kütlesi ve kas gücü kaybının çok faktörlü bir süreç olduğunu ve klinik değerlendirmelerde tiroid fonksiyonları, metabolik göstergeler ile inflamatuvar belirteçlerin birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Hipotiroidizm, Sarkopeni, Dinapeni, Vücut Kompozisyonu, İleri Yaşlı