Bağlanma ile kişilik inançları arasındaki ilişkide farkındalık ve duygu düzenleme güçlüğünün rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL KANLISU
Danışman: Yıldız BİLGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, farkındalık, duygu düzenleme güçlüğü, bağlanma ile kişilik inançları arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi ve farkındalık ile duygu düzenleme güçlüğünün, bağlanma ve kişilik inançları arasındaki ilişki üzerinde olan yordayıcı etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri, Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Formu (KİÖ-KF), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA), Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu (BFBFÖ-K) ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ) kullanılarak toplanılmıştır. Araştımanın değişkenlerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının değerlendirilmesi amacıyla t-Testi ve Tek Yönlü Çok Değişkenli Varyans Analizleri (One-Way ANOVA) yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri araştırmak için Pearson Product Momentler Çarpımı Korelasyon analizi yapılmıştır. Bağlanma stilleri, duygu düzenleme güçlüğü ve bilinçli farkındalığın kişilik inançlarını yordayıcılık düzeyi (stepwise) Hiyerarşik Regresyon Analizi ile yapılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda, araştırmanın değişkenleri cinsiyet, eğitim, psikolojik veya psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyup duymama ve daha önce psikiyatrik tanı almaya göre farklılaşmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, kayıtsız, saplantılı ve korkulu bağlanma duygu düzenlemede güçlükler ve kişilik bozuklukları ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ise sadece saplantılı bağlanma stili ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Bağlanma stillerinden en çok korkulu bağlanma, kişilik bozukluklarını yordamıştır. Duygu düzenleme güçlüğünden dürtü alt boyutu histriyonik ve bağımlı kişilik bozukluğu puanları hariç diğer tüm kişilik bozukluğu puanlarını yordamıştır. Diğer taraftan bilinçli farkındalık alt boyutlarından en çok yargılamadan gözleme ve izleme kişilik bozuklukluğu puanlarını yordamıştır. Sonuç: Çekingen, antisosyal, narsisistik, şizoid, borderline ve paranoid kişilik bozukluğu puanları erkeklerde daha yüksek bulunmuştur. Tüm kişilik bozukluğu puanları eğitim düzeyi düştükçe daha yüksek bulunmuştur. Psikolojik veya psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyduğunu belirten grupta kişilik bozukluğu puanları yüksek bulunmuştur. Psikiyatrik tanı alan grupta sadece histriyonik kişilik bozukluğu anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur. Obsesif-kompulsif, antisosyal, histriyonik ve şizoid kişilik bozukluğu düşük gelirli olarak kendini tanımlayanlarda daha fazla belirlenmiştir. Bağlanma stilleri, duygu düzenleme güçlüğü ve farkındalık puanları genel olarak kişilik bozuklukları ile ilişkili çıkmış ve kişilik bozukluğu puanlarını yordamıştır. Anahtar Kelimeler: Bağlanma, bilinçli farkındalık, duygu düzenleme güçlüğü, kişilik inançları