Akut sakroiliit tanısında farklı yağ baskılama sekanslarının, diffüzyon ağırlıklı görüntüleme ve kontrastlı incelemenin yeri ve laboratuvar verileri ile korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE MERVE ŞAHİN
Danışman: Hatice Tuba SANAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut sakroiliit olgularında farklı yağ baskılama sekanslarının ödemi ortaya koymada farklılık gösterip göstermediği, 1.5 T ve 3T cihazlar arasında ödemi ayırt etmede farklılık olup olmadığı, farklı yağ baskılama sekanslarında kontrast/sinyal gürültü oranları (CNR ve SNR) ile laboratuvar verileri (sedimentasyon ve C reaktif protein) arasında korelasyon olup olmadığı, sakroiliak eklem değişikliklerini ortaya koymada diffüzyon ağırlıklı görüntüleme ve kontrast madde kullanımının tanıya katkısının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Retrospektif olarak yapılan çalışmaya 2016-2021 yılları arasında herhangi bir ön tanı ile sakroiliak ekleme yönelik MR görüntüleme (1.5 ve 3T) yapılmış olgulardan ankilozan spondilit tanısı almış 413 hasta dahil edildi. Bu hastaların görüntülemelerinde kullanılan farklı yağ baskılamalı (TSE-TIRM [STIR] ve SPAIR), varsa difüzyon ağırlıklı ve iv kontrast madde sonrası görüntülerinde, CNR ve SNR değerleri hesaplandı. Olguların çekimden önceki son bir ayda alınmış sedimentasyon ve C-reaktif protein değerlerine bakıldı. Değerler arası korelasyonlar Spearman Korelasyon analizi ile değerlendirildi, p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: 1.5 T cihazlarda elde olunan görüntülerde SPAIR ve STIR sekansları karşılaştırıldığında, SPAIR sekansında kemik iliği ödemini gösteren lezyondan alınan ölçümlerde ortalama sinyal intensite değerleri belirgin yüksek bulundu (4.1 kat). Ancak hem CNR hem de SNR medyan değerleri STIR sekansında (sırasıyla 35.5 ve 65.3), SPAIR sekansına göre (sırasıyla 26.4 ve 48.4) daha yüksekti. 1.5 ve 3 T görüntülerinde SPAIR sekansı için SNR ve CNR değerleri kıyaslandığında 3T cihazdaki SNR ve CNR değeri (sırasıyla 75.6 ve 47.1), 1.5 T cihaza göre (sırasıyla 48.4 ve 26.4) daha yüksek bulundu. Laboratuvar verileri için yalnızca 1.5 T cihazdaki STIR sekansından yapılan SNR ölçümü ile CRP değerleri arasında pozitif yönde anlamlı çok zayıf ilişki saptandı (p<0.05). Diğer sekanslardaki sayısallaştırılmış ödem intensiteleri (CNR ve SNR) ile laboratuvar değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmedi. STIR sekansından ölçülen CNR ve SNR değerleri ile (sırasıyla 39.6 ve 64.7) kontrastlı serilerden ölçülen CNR ve SNR değerleri (sırasıyla 39.7 ve 80) kıyaslandığında ise kontrastlı serilerden yapılan ölçümlerde numerik olarak hafif yükseklik izlenmekle birlikte iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (sırasıyla p değeri 0.9 ve 0.1). Bir hastada olan diffüzyon ağırlıklı görüntüde aktif lezyonda belirgin diffüzyon kısıtlılığı izlenmedi. Sonuç: SPAIR'deki periartiküler ödem intensitesi değerleri STIR'dekine göre daha yüksek olduğundan, SPAIR sekansı sakroiliak MR incelemede rutinde kullanılan STIR sekansına alternatif olabilir. Lezyonun görünürlülük ölçüsünü sayısallaştırarak değerlerin birbirleri ve eski çalışmalar ile karşılaştırılmasına olanak sağlayan CNR ve SNR değerlerindeki literatürler arasındaki farklılığa çok parametreli gürültü değerlerindeki değişkenlik ve çekim parametrelerinin (TR / TE, bant genişliği, kullanılan yüzey coilleri, eksitasyon numarası, kesit kalınlığı, FOV vb. gibi) etki ettiği düşünülmekte olup kılavuzlarda standardize edilerek asgarilerin belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. 1.5 T'da SPAIR sekansı ödemi seçmede yeterli olup sakroiliit olguları için 3T cihaz bir tercih kriteri oluşturmayabilir. STIR sekansı ve kontrastlı seriler arasında kemik iliği ödemini göstermede anlamlı fark olmayıp incelemelerde yağ baskılama sekanslarının yeterli olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, sakroiliit, SPAIR, STIR, TIRM, yağ baskılama