Roper, logan ve tierney'in hemşirelik modeline dayalı hasta eğitim programının hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin günlük yaşam aktiviteleri ve öz-bakım gücüne etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULSAMED KAYA

Danışman: Merdiye ŞENDİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan bireylere Roper, Logan ve Tierney'in Hemşirelik Modeline dayalı verilen eğitimin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık/bağımsızlık düzeylerine ve öz-bakım gücüne etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Aralık 2020–Mayıs 2021 tarihleri arasında Muş İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Muş Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi'nde hemodiyaliz tedavisi alan bireyler; örneklemini araştırmaya dâhil edilme kriterlerine uyan 84 hasta birey oluşturdu. Araştırma, 42 kişilik deney ve 42 kişilik kontrol grubu ile gerçekleştirildi. Deney grubuna 6 haftalık Roper, Logan ve Tierney'in Hemşirelik Modeline dayalı eğitim verildi. Kontrol grubuna ise herhangi bir girişimde bulunulmadı. Araştırma verileri "Hasta Bilgi Formu", "Hemodiyaliz Tedavisinin Günlük Yaşam Aktivitelerine Etkisini Değerlendirme Formu", "Modifiye Barthel İndeksi" ve "Öz-Bakım Gücü Ölçeği" ile toplandı. Verilerin analizinde t testi, varyans analizi, Ki kare analizi, Friedman testi, Cronbach α, Kurtosis ve Skewness kat sayıları kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 57,95±11,62 yıl, %52,3'ünün kadın, %93,6'sının evli, %89,8'inin çocuk sahibi olduğu, %54,9'unun ilkokul/lise mezunu ve %57,9'unun çalışmadığı saptandı. Bireylerin %83,3'ünün ailesinde hemodiyaliz tedavisi alan başka birey olmadığı, %39,9'unun 1-3 yıldır hemodiyaliz tedavisi aldığı ve %77'sinin başka bir kronik hastalığının bulunduğu saptandı. Deney grubundaki hasta bireylerin son test ve izlem testi Modifiye Barthel İndeksi ve Öz-Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamalarının, kontrol grubundaki hasta bireylerin Modifiye Barthel İndeksi ve Öz-Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamalarından daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Hemodiyaliz tedavisindeki bireylere Roper, Logan ve Tierney'in Hemşirelik Modeline dayalı verilen eğitimin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeylerini ve öz-bakım gücünü artırdığı sonucuna ulaşıldı. Anahtar Kelimeler: Günlük Yaşam Aktiviteleri, Hemodiyaliz, Öz-Bakım Gücü, Roper, Logan ve Tierney'in Hemşirelik Modeli, Yaşam Modeli