Parkinson hastalığında düşme etkinlik ölçeği-uluslararası'nın Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NAZLI
Danışman: Ebru KARACA UMAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Parkinson hastalığında Düşme Etkinlik Ölçeği-Uluslararası'nın Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: 1 Nisan 2018 ile 1 Haziran 2018 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği'nde takip edilen idiyopatik Parkinson hastalığı tanılı 131 hasta değerlendirildi. Çalışmaya; Birleşik Krallık Parkinson Hastalığı Topluluğu Beyin Bankası kriterlerine göre idiyopatik Parkinson hastalığı tanısı doğrulanmış, Standardize Mini-Mental Test (SMMT) skoru 24 ve üzeri, Hoehn & Yahr evresi (H&Y) 3 ve altı olan, 40-85 yaş arası, derin beyin stimulasyonu (DBS) cerrahisi geçirmemiş olan ve çalışmaya dahil olmayı kabul eden hastalar alındı. Belirgin görme ve/veya işitme sorunu, fonksiyonelliği etkileyen kronik hastalık öyküsü, atipik Parkinsonizm tanısı, demans tanısı, psikiyatrik sorunları nedeniyle ilaç tedavisi kullanma, DBS cerrahisi öyküsü olan ve bağımsız ambule olamayan hastalar çalışmaya alınmadı. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, düşme korkusu, düşme varlığı ve sayısı, hastalık özellikleri; hastalık ve ilaç kullanım süresi, hastalığın şiddeti (Hoehn&Yahr (H&Y) evresi), hastalığın semptom ve bulguları (Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (BPHDÖ), donma ve yürüme (Yürümenin Donması Ölçeği (YDÖ), 10-metre yürüme zamanı testi (10-MYZT)), denge (düşme sıklığı, Düşme Etkinlik Ölçeği-Uluslararası (DEÖ-U)), Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Süreli Kalk ve Yürü Testi (SKYT)), günlük yaşam aktiviteler൴ ve yaşam kal൴tes൴ (Park൴nson Hastalığı Ölçeğ൴-39 (PHÖ-39)), genel mental ve duygu durum (SMMT, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ)) ile değerlendirilerek test sonuçları kaydedildi. Hastaların gönüllülük onamı alınarak değerlendirmeler yapıldı. Test ve tekrar test güvenilirliği açısından DEÖ-U ilk değerlendirmeden 10-14 gün sonra tekrar değerlendirildi. Bulgular: Ölçeğin herhangi bir maddesinde eksik veri bulunmamaktaydı ve istatistiksel analiz için verilerin tamamından faydalanıldı. Düşme Etkinlik ÖlçeğiUluslararası'nın; iç tutarlılık açısından değerlendirilen Cronbach'ın alfa değeri 0.976'ydı ve herhangi bir maddenin çıkarılması Cronbach'ın alfası üzerinde artışa neden olmadı. Düzeltilmiş madde-toplam korelasyonlar 0.729-0.907 arasında değişti. Sınıf içi korelasyon katsayıları ile hesaplanan test-tekrar test güvenilirliği maddeler için 0.941 ile 0.996 arasındaydı. Demografik ve hastalık özellikleri ile derecelendirme ölçek puanları DEÖ-U'nun toplam puanı ile karşılaştırıldığında; demografik verilerden yaş, SMMT skoru, son 1 yıl içinde düşme sayısı, HADÖ-Anksiyete ve Depresyon skorları; hastalık verilerinden hastalık süresi, levodopa ve levodopa ekivalan dozu, H&Y evresi, BPHDÖ alt skorları ve toplam skoru, YDÖ toplam skoru, 39 maddelik PHÖ'nin tüm alt skorları ve özet indeks skoru; ve son olarak derecelendirme ölçeklerinden BDÖ, SKYT ve 10-MYZ skorları ile DEÖ-U'nun toplam skoru arasında anlamlı ilişki olduğu bulundu. Sonuç: Çalışmamız, Düşme Etkinlik Ölçeği-Uluslararası'nın Türkçe versiyonunun Parkinson hastalığı olan hastalarda düşme korkusunu değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı, denge, Düşme Etkinlik Ölçeği, Düşme Etkinlik Ölçeği-Uluslararası, düşme, düşme korkusu, geçerlilik, güvenilirlik.