Altındağ ilçesi kadın eğitim ve kültür merkezlerine üye kadınlarda sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile yeme farkındalığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE NUR İNAN
Danışman: Yunus Emre BULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma Ankara ili Altındağ ilçesi Kadın Eğitim ve Kültür Merkezlerine (KEKM) üye kadınlarda sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile yeme farkındalığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Mayıs-Haziran 2023 tarihleri arasında Ankara ili Altındağ Belediyesine bağlı KEKM'lerine üye, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 18 yaş ve üzeri kadın bireyler ile yüz yüze görüşülerek yürütülmüştür. Araştırmada katılımcılara demografik özellikleri ile sağlık bilgilerini içeren anket formu, sağlık okuryazarlığı düzeylerini değerlendirmek için TSOY-32 ölçeği ve yeme farkındalıklarını değerlendirmek için YFÖ-30 ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların çalışmada kullanılan ölçeklerden aldıkları puanların sosyo-demografik özellikleri açısından kıyaslanmaları amacıyla Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 324 kadının yaş ortalaması 46,4±11,9 yıldır. Katılımcıların %81,2'si evli, %71,6'sı ev hanımı, %35,8'i ilkokul mezunu, %40,1'i kronik hastalığa sahip, %10,2'si sigara kullanmakta ve BKİ ortalamaları 29,07±5,29 kg/m²'dir. Katılımcıların %39,5'i kilolu ve %43,2'si ise obezdir. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı ölçek puan ortalaması 32,93±8,67'dir. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeylerine göre dağılımı değerlendirildiğinde %36,1'i yeterli, %34,9'u sorunlu sınırlı, %14,8'i yetersiz ve %14,2'si mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahiptir. Katılımcıların YFÖ-30 toplam puan ortalaması 2,77±0,49'dur. Katılımcıların TSOY-32 puanı yeterli olanların YFÖ-30 yeme disiplini alt boyutu puan ortalaması 3,15±0,92, TSOY-32 puanı yetersiz olanların 2,87±0,75'tir. Katılımcıların YFÖ-30'un alt boyutları ve toplam aldıkları ortalama puanlar ile TSOY-32 puanları arasında yeme disiplini bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Çalışma ve gelir durumu ile sağlık okuryazarlığı düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş olup yaş, eğitim düzeyi, çalışma-gelir durumu ve BKİ sınıfı ile yeme farkındalığı durumu arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Kadınların sağlık okuryazarlığı ve yeme farkındalığı seviyelerini artırmak, toplum sağlığını güçlendirmek ve sağlığı geliştirmek amacıyla, kurumsal iş birliği ile düzenlenecek çalışmalarla kadınlara eğitim verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Kadınlar, Sağlık okuryazarlığı, TSOY-32, Yeme farkındalığı, YFÖ-30