Prediyabetik ve tip 2 diyabetli bireylerde kronik hastalıklara uyum ve fiziksel aktivite düzeyinin HbA1c ile ilişkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE BETÜL KETEN

Danışman: İbrahim GÜNEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada prediyabetik ve tip 2 diyabetli bireylerde kronik hastalıklara uyum ve fiziksel aktivite düzeyinin HbA1c ile ilişkisinin değerlendirmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmış olup, Konya Şehir Hastanesi Endokrinoloji Polikliniklerine 1 Mart 2022 -30 Nisan 2022 tarihleri arasında takip ve tedavi amacıyla başvuran 303 hasta ile yapıldı. Çalışmaya; 18-69 yaş arası çalışma için onamı alınmış, kooperasyon ve oryantasyonu tam, en az 1 yıldır prediyabetik olan bireyler ve en az 1 yıldır tip 2 diyabet tanılı olan bireyler dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri tarafımızca hazırlanan Sosyo-demografik Veri Toplama Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Boy, kilo ve vücut kitle indeksi (VKİ) ölçümleri yapılarak kaydedildi. Katılımcıların son 3 ayda bakılan açlık kan şekerleri (AKŞ) ve Glikolize Hemoglobin (HbA1c) değerleri not edildi. HbA1c düzeyinin %5,7–6,4 arasında olması prediyabet kabul edildi. HbA1c düzeyinin ≥%6,5 olması diyabet kabul edildi. Diyabetik grupta HbA1c düzeyinin ≥%8,5 olması ikili tedavi başlanmasını gerektirdiği için ve kötü glisemik kontrol grubuna girdiği için sınır kabul edildi. Katılımcılar HbA1c düzeylerine göre 3 grupta; prediyabetik (HbA1c ≤6,4), iyi-orta kontrollü diyabetik (HbA1c 6,5-8,4), kötü kontrollü diyabetik (HbA1c ≥8,5) olarak sınıflandırıldı. Fiziksel aktivite düzeylerini saptamak için Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (UFAA-KF) uygulandı. Katılımcıların kronik hastalığa uyum düzeyi "Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği" ile değerlendirildi. Araştırma sonucu elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 18.0 paket programı ile analiz edildi. Anlamlılık p 0,05). Sonuç: Bu çalışmada prediyabetik ve tip 2 diyabetli bireylerin büyük çoğunluğunun fiziksel aktivite düzeyleri düşük bulunmuş olup HbA1c düzeyleri ile arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Kronik hastalığa uyum düzeyleri ile HbA1c düzeyleri arasında da anlamlı ilişki saptanmadı. Ancak sonuçlar her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olmasa da uygulanması kolay ve pratik testler olan BBFAA, UFAA-KF ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ile alınan sonuçların yol gösterici olduğu gözlendiğinden günlük pratikte daha sık kullanılabileceği kanısına varıldı.