Patolojik tartı kaybı nedeni ile yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen yenidoğanların değerlendirilmesi ve risk faktörlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYBÜKE DAMLA ÇETİNDERE
Danışman: Serdar CÖMERT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, patolojik tartı kaybı gelişen yenidoğanlarda tartı kaybı üzerine etkili olabilecek maternal, tıbbi, sosyo-demografik, laboratuvar vb. gibi bazı faktörleri, kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak araştırarak, patolojik tartı kaybına neden olabilecek faktörlerin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Ayrıca patolojik tartı kaybını öngördürecek paremetrelerin tespit edilmesi de hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma 2018-2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde patolojik tartı kaybı nedeniyle yatan yenidoğan bebekler ve kontrol grubu dahil edilerek yapılmıştır. Çalışmaya hasta grubu olarak patolojik tartı kaybı olan 99 yenidoğan ve kontrol grubu olarak 99 sağlıklı yenidoğan dahil edilmiştir. Patolojik tartı kaybı; doğum ağırlığına göre günlük %3 ve daha fazla kilo kaybı (ilk 24 saatte doğum tartısında >%3, 48.saatte >%6 ve 72.saat ve sonrasında >%9) olarak tanımlanmıştır. Tıbbi kayıtları eksik olan, patolojik tartı kaybı sınırında olup ölçülü beslenme ile takip edilen bebekler, çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların medikal kayıtları retrospektif olarak, hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden incelendi. Bütün katılımcıların tıbbi hikayeleri, yaş, cinsiyet bilgileri, boy, kilo ölçümleri, laboratuvar sonuçları kaydedildi. Bebeklerin maternal ve neonatal özellikleri, patolojik tartı kaybı nedenleri, eşlik eden diğer morbiditeler (hipernatremi, böbrek yetmezliği, hiperbilirübinemi vb.) ve mevcut risk faktörleri kaydedildi. Hasta grubu ve kontrol grubu karşılaştırıldı ve istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya patolojik tartı kaybı olan 99 99 (%60,6'sı (n=60) kız, %39,4'ü (n=39) erkek) ve kontrol grubu olarak da 99 (%52,5'i (n=52) kız, %47,5'i (n=47) erkek) yenidoğan alındı. Hasta ve kontrol grubu arasında cinsiyet, boy, baş çevresi ve doğum ağırlıkları açısından anlamlı fark yoktu (p=0,251, p=0,453, p=0,409,, p=0,672). İki grup arasında anne yaşı, annenin eğitim durumu ve sosyal güvencesi açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,292, p=0,584, p=0,258). Hasta grubunun %68,7'sinde (n=68), kontrol grubunun %76,8'inde (n=76) anne multipar olarak bulundu. Parite açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmadı. Kontrol grubundaki anneler emzirme konusunda anlamlı şekilde daha vii deneyimli bulundu (p=0,017). Doğum yöntemi olarak hasta grubunun %49,5'inde, kontrol grubunun ise %41,4'ünde sezaryen uygulandığı saptandı. Doğum şekli açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Doğum şeklinin patolojik tartı kaybı üzerine etkisini değerlendirmek için yaptığımız lojistik regresyon analizinde sezaryen doğum için OR: 1,927 (1,081-3,436) olarak saptandı ve istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,026). Gruplar arasında, doğum esnasında anestezi uygulanması açısından ve anestezi yöntemi açısından anlamlı fark saptanmadı. Lojistik regresyon analizinde, doğum sırasında anestezi uygulanmadan gereçekleşen doğumlar için OR: 1,040 (0,286-0,907) bulundu ve istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,022). Hasta grubunda hipernatremi gelişen yenidoğanların oranı anlamlı daha yüksek saptandı ve serum sodyum düzeyleri anlamlı daha yüksek bulundu (p<0,001, p<0,001). Hasta grubunda serum üre ve kreatinin düzeyleri, kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksek saptandı (p<0,001). Hiperbilirübinemi açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark yoktu. Her iki grupta da yenidoğanların %77,8'si T.C. uyrukluydu. Uyruk açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Çalışmamızda annesi emzirme konusunda deneyimli olan ve doğum sonrası erken emzirmeye başlanan yenidoğanlarda patolojik tartı kaybının daha az gelişebileceğini gözledik. Anestezi uygulanmadan yapılan doğumlarda patolojik kilo kaybı riskinin daha az olabileceğini, sezeryanla doğumun patolojik tartı kaybı olasılığını artırabileceğini saptadık. Doğum sonrası dönemde patolojik tartı kaybının önlenmesi için annelerin emzirme ile ilgili bilgi ve deneyimlerinin arttırılması, normal doğumların özendirilmesi, tıbbi gereksinim yoksa sezeryan doğumun tercih edilmemesi, doğum sonrası erken emzirmenin teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Hipernatremi, patolojik tartı kaybı, sarılık, yetersiz emzirme, yenidoğan