Tip 1 diyabet tanılı hastaların ebeveynlerinde geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının kullanım durumu ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEGÜM BODUR
Danışman: Özlem KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amacımız Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM) tanısı ile takip edilen hastaların ebeveynlerinde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının (GETAT) kullanım durumu ve etkileyen faktörler ele alınıp hastanın takip ve tedavisi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tarzda olup çalışmaya 16 Aralık 2023- 30 Nisan 2024 tarihleri arasında SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji polikliniğinde T1DM tanısı ile düzenli takip edilen 5-18 yaş aralığındaki 250 hasta ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların; tanı süresi, tanı anındaki klinik durumu, eşlik eden komorbiditeleri, tedavi uyumu ve ebeveynlerin sosyodemografik özellikleri değerlendirilmiştir. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları hakkındaki bilgi düzeyleri ve kullanım durumlarının hastanın klinik takibi üzerindeki etkileri uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan ebeveynlerin %61,2'sinin (n=153) GETAT hakkında bilgisi olduğu, %32'sinin (n=80) GETAT yöntemlerini çocuğunda diyabet tedavisinde destek amaçlı kullandığı saptanmıştır. Çalışmamızda ebeveynler tarafından tamamlayıcı tıp uygulamalarından sadece fitoterapinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Diyabet komplikasyonu olan hastalarda GETAT kullanımına yatkınlığın daha fazla olduğu görülmüştür (p=0,001). Benzer şekilde ek hastalığı olan hastalarda GETAT kullanım oranının daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p=0,001). GETAT kullanan hastalarda HbA1C düzeyi (9,1±1,54), GETAT kullanmayan hastaların ortalama HbA1C düzeyine (7,99±1,46) göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,0001). Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen veriler ışığında; artan ebeveyn yaşı, ebeveynin düşük eğitim düzeyi, ek hastalığın olması, diyabete bağlı komplikasyon gelişmiş olması durumunda T1DM tedavisinde destek amacıyla tamamlayıcı tıp uygulamalarının kullanımına yatkınlığın daha fazla olduğu görülmüştür. vi Ek hastalığı olan veya komplikasyon gelişen hastaların tedavi uyumu açısından daha dikkatli incelenmesi, tedaviye destek amacıyla kullanılan fitoteröpatik ürünlerin hakkında hekim tarafından doğru bilgilendirmenin sağlanması, 'tamamen zararsız' olduğu algısının düzeltilmesi tedavi başarısı açısından önem taşımaktadır.