Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve beslenme durumlarının prognozla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZHALA MIRZAYEVA
Danışman: Ayşe Merve USTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çocuk yoğun bakım ünitesinde (ÇYBÜ) yatan hastaların beslenme yönetimi prognoz açısından önemlidir, hastanede kalış süresini (HKS) etkiler. Uygun beslenme sağlanamazsa, malnutrisyon gelişebilir, mortalite ve morbidite riski artar. SGNA (Subjective Global Nutritional Assessment) beslenme durumunun belirlenmesi için geliştirilmiş tarama yöntemidir ve ÇYBÜ'de yatan hastalarda beslenme ilişkili morbiditeleri tahmin etmek, malnutrisyonu belirlemek için kullanılabilir. Çalışmanın amacı ÇYBÜ'ne yatan hastaların beslenme durumunun SGNA ile değerlendirilmesi, beslenme yönetiminin prognoza katkısının belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, SBÜ Şişli Hamidiye Etfal SUAM Sarıyer yerleşkesi ÇYBÜ'de Eylül 2019- Ocak 2021 tarihleri arasında en az 7 gün boyunca yatırılarak izlenen 6 ay-17 yaş arasındaki 150 hasta alındı. Çalışmaya katılmayı kabul etmeyen, bu kriterleri karşılamayan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastaların yatış anında SGNA beslenme taraması ile beslenme durumu belirlendi; ağırlık, boy, orta üst kol çevresi (OÜKÇ), triceps deri kıvrım kalınlığı (TDKK) ölçüldü, antropometrik ölçümleri (yaşa göre ağırlık (YGA), yaşa göre boy (YGB), 2 yaş ise, vücut kitle indeksi (VKI) kaydedildi. Yatıştaki beslenme şekli kaydedilip Prism III mortalite risk skoru belirlendi. SGNA ile pediatrik beslenme risk skoru normal, orta derece malnutre, ağır malnutre olarak belirlendi. Hastane yatışlarının devam etmesi halinde 1. 2. ve 4.haftalarda haftalık beslenme durumu belirlenen periyodun sonunda tekrar değerlendirildi. Bu skorlama yatış anında, takip süresince periyodik dönemlerde tekrar edilerek hastaların yoğun bakım malnutrisyon durumu belirlendi. Bulgular: Hastaların 70'i (%46,7) kız, 80'i (%53,3) erkekti. Hastaların tanı yaşları 6 ay-16,2 yıl arasında ortalama 4,94±4,84 yıldı. Klinik tanılara göre çoğunluğu solunum yolu hastalıkları oluşturuyordu. Yatış beslenme durumu incelendiğinde %49,3'ü normal, %18,7'si orta derece malnutre ve %32'si ağır malnutredir. Malnutrisyon skorlaması yatış anında olguların %49,3'ünde normal iken 3 çocukta 1.haftada ve 1 çocukta ise 2.haftada orta düzeye gerilemiştir. Yatışta orta düzeyde malnutre olan bir olgu normale, ağır düzeyde malnutre olan bir kişide orta düzeye yükselmiştir. Hastaların %84'ü parenteral, %8'i enteral ve %8'i hem parenteral hem de enteral beslenmektedir. Hastaların prognozu değerlendirildiğinde %69,3 olgu servise nakil, %24,7 olgu taburcu, %6 olgu exitus olarak saptanmıştır. Ağır malnutre olan olgularda exitus saptanma oranı anlamlı düzeyde yüksek olarak bulunmuştur (p 0,05). SGNA ile tüm antropometrik ölçümler arasında pozitif yönde güçlü korelasyon saptandı. Yatış malnutrisyon durumu ile YGA, YGB, BGA, VKI ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p 0,05), yatış ALC ölçümü ile anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01). SGNA ile HKS arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Bir ay üzerinde yatanların ağır malnutre olma oranı anlamlı düzeyde yüksektir. Sonuç: ÇYBÜ'de yatan hastalarda beslenmenin değerlendirilmesi ve malnutrisyonun erken dönemde saptanması prognoz açısından önemlidir; HKS'ni etkiler. Malnutrisyonun belirlenmesinde SGNA geçerli bir yöntemdir. Çalışmamızda antropometrik ölçümlerle arasında güçlü ilişki saptanmıştır. SGNA'nın ÇYBÜ'de uygulanması mortalite oranını düşürmek açısından faydalı olabilir. Anahtar kelimeler: SGNA, çocuk yoğun bakım, malnutrisyon