İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarda büyüme ve puberte değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA GÜRLER
Danışman: Heves KIRMIZIBEKMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) gastrointestinal bulguların dışında çocuklarda büyüme ve ergenlik problemlerine neden olur. İBH olan çocuk ve ergenlerde büyüme gelişme ve puberte bozukluklarının sıklığını, klinik özelliklerini, sonuçlarını, hangi faktörlerden ve tedavilerden etkilendiğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ocak 2016-Nisan 2022 arasında İBH nedeniyle en az 6 ay takipli 0-18 yaş arası hastalar retrospektif tarandı. Demografik, klinik, laboratuvar, fizik muayene, ilaçlar, hastalık aktivitesi ve puberte verileri standart forma kaydedildi. Çalışmamızda hastalık aktivitesi ile antropometrik veriler, büyüme hızı, puberte durumu ve kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki değerlendirildi. Ayrıca malnutrisyon ve lineer büyüme geriliğine yol açabilecek etkenler araştırıldı. Tedavi öncesi ve hastalık aktivitesi kontrol altına alındıktan sonraki veriler karşılaştırılarak farklı hastalık özellikleri ve tedavi protokollerinin büyümeye etkisi karşılaştırıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmada 58 hasta değerlendirildi; 29'u Crohn Hastalığı (CH), 29'u Ülseratif Kolit (ÜK) idi. İlk tanıda büyüme ve puberte durumu cinsiyet ve birincil hastalık açısından farklı değildi. Hedef boydan negatif sapma CH olanlarda daha fazla idi. Büyüme geriliği olanlarda inflamasyon göstergesi olan fekal kalprotektin ve malnutrisyonu olanlarda sedimentasyon anlamlı yüksek saptanmıştır. Hastalarda sağlıklı Türk çocuklarına göre puberte başlamasından ziyade puberte ilerlemesinde aksama saptandı. Hasta grubunda anemi %62, büyüme geriliği %20,7 ve osteoporoz %19,5 oranında saptandı. Sonuç: Hastalarımızın birincil hastalıktan ve uygulanan tedavilerden büyüme ve puberte başlaması açısından olumsuz etkilenmediği gösterilmiştir. Ağırlık ve VKİ SDS'lerinde tedavi sonrasına anlamlı derecede düzelme saptanırken, boy SDS'lerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır.