Ankara il sağlık müdürlüğü çalışanlarının sağlık okuryazarlığı (TSOY-32) ve beslenme okuryazarlığı (YBOYDA) düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF AL

Danışman: Metin HASDE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma ile Ankara'da sağlık müdürlüğü çalışanlarında sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığı düzeyinin saptanması, ikisi arasında ilişkinin ortaya konması ve etkili diğer faktörlerin belirlenerek geliştirmeye yönelik önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışma kesitsel tipte olup, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü'nde 657 sayılı kanun kapsamında çalışmakta olan 655 kişiye anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama tarihi Kasım 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında literatürden faydalanılarak araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı (TSOY-32) Ölçeği ve Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Ölçme Aracı (YBOYDA) kullanılmıştır. Katılımcıların çalışmada kullanılan ölçeklerden aldıkları puanların sosyo-demografik özellikleri açısından kıyaslanmaları amacıyla Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Ölçeklerin kategorik sonuçları ve sosyo-demografik kategorik değişkenleri arasındaki analizinde Mann Whitney U Testi, kikare kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların % 93,4'ünün beslenme okuryazarlığı düzeyi yeterli, % 6,6'sının sınırda olarak saptanmıştır. Katılımcıların % 7,0'sinde yetersiz sağlık okuryazarlığı, % 30,1'nde sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı, % 47,8'inde yeterli sağlık okuryazarlığı ve % 15,1'nde mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyi saptanmıştır. Bulgularımıza göre cinsiyet, öğrenim durumu, yaş, eğitim düzeyi, daha önceden sağlık okuryazarlığı ve beslenme konusunda eğitim alma, kronik hastalığa sahip olma, beden kitle indeksi, daha önce diyet yapma, medyada yer alan haberlerde bilgi verenin mesleğine dikkat etme Ankara İl Sağlık Müdürlüğü çalışanlarında sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığı ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Ankara İl Sağlık Müdürlüğü'nde çalışan personelin hizmet içi eğitimler kapsamında web tabanlı ve etkileşimli eğitim modülleri geliştirilmeli ve kalite standartlarına sağlık/beslenme okuryazarlığı hedefleri eklenerek sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığı konusunda personelin ve toplumun bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik sağlık politikaları geliştirilmelidir.