Çok düşük doğum ağırlıklı (WLBW) prematüre bebeklerde hiperkalsiüri ve renal kalsifikasyon ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP TÖZENDEMİR

Danışman: Fatma NARTER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yenidoğan ve özellikle çok düşük doğum ağırlığı ( VLWB) olan bebekler sahip oldukları özellikler nedeniyle renal kalsifikasyon gelişimi açısından risk altındadır ve renal kalsifikasyon insidansı giderek artmaktadır. Renal kalsifikasyonların sık tekrar etmesi ve asemptomatik olmasından dolayı geç tanı konulması böbrek kayıplarına sebep olabilmektedir. Çalışmamızda renal kalsifikasyonların erken tanısında ve önlenmesinde hiperkalsiürinin önemini göstermeyi, risk faktörlerinin araştırılmasını, spot idrarda kalsiyum kreatinin oranı takibi ile renal kalsifikasyonun erken tanısı arasındaki ilişkiyi göstermeyi ve spot idrarda kalsiyum kreatinin oranının renal kalsifikasyon gelişimini önlemede ne ölçüde yol gösterici olduğunu değerlendirmeyi amaçladık. Bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde ve Yenidoğan Polikliniği'nde 1 Aralık 2011 ile 2 Ocak 2022 tarihleri arasında retrospektif olarak dosya taraması üzerinden yapıldı. Çalışmaya doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan ve çok düşük doğum ağırlıklı bebek tanısı ile izlenen 205 olgu alındı. Çalışma grubumuzu oluşturan olguların; doğum tarihi, doğum yeri, kaldığı yenidoğan yoğun bakım ünitesi, doğum şekli, cinsiyeti, gestasyon haftası, doğum kilosu, doğum boyu, doğum baş çevresi, doğumda resusistasyon ihtiyacı, APGAR skoru, kan gazı, anne yaşı, annenin parite sayısı, yardımlı üreme tekniği varlığı, maternal hastalık öyküsü, maternal ilaç ve sigara kullanımı, antenatal steroid kullanımı, amnion miktarı, ailede böbrek taşı öyküsü; hastanın invaziv ve noninvaziv mekanik ventilasyonda kalış süreleri, beslenme şekli, aldığı ilaçlar, kan ürünü ihtiyacı, hastaneden çıkış zamanı, çıkış kilosu, boyu ve baş çevresi; prematüre bebeklerde görülen komorbid durumlar, laboratuar tetkiklerinde spot idrar kalsiyum/ kreatinin, spot idrar kreatinin, spot idrar oksalat/ kreatinin, spot idrar sitrat/kreatinin, spot idrar ürik asit/kreatinin, idrarda sistin, tam idrar tahlili, serumda 25 OH vitamin D düzeyi, kalsiyum, fosfor, magnezyum, sodyum, potasyum, klor, albümin, alkalen fosfataz, parathormon düzeyleri; görüntüleme yöntemlerinden üriner ultrasonografi; verilen tedavi şeklini içeren klinik bilgi ve parametreleri ayrıntılı formlara kaydedildi. Çalışmamıza alınan 205 olgunun 61'inde (%29,7) renal kalsifikasyon tespit edildi. Renal kalsifikasyon olan olguların %57,4'ü erkek, ortalama doğum haftaları 28,60±2,30 haftaydı. %51'inde aile öyküsü pozitif olduğu belirlendi. Renal kalsifikasyonu olan olguların %100'ünün mekanik ventilasyonda izlenmiş olduğu, %54'ünün eritrosit transfüzyonu aldığı belirlendi. Bu parametreler renal kalsifikasyon ile ilişkili bulundu. Tüm olguların ortalama spot idrar kalsiyum/kreatinin değeri postnatal ortalama 114,22±33,98(3-1001) günde 0,70±0,70 mg/mg olarak saptandı. Renal kalsifikasyonu olan olguların spot idrar kalsiyum/kreatinin oranının 0,5 ve üzerinde olması oranı ve taş oluşumuna kadar bakılan spot idrar kalsiyum/kreatinin testi sayısı, taş olmayan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Renal kalsifikasyonun spontan olarak kaybolma oranı tedavi şekli değişmeksizin %17 olarak belirlendi. Tedavide sodyum sitrat ihtiyacı olan olgularda renal kalsifikasyonun kaybolma zamanının sodyum sitrat ihtiyacı olmayan olgulara göre daha ileri yaşta olduğu görüldü. Sonuç olarak, çok düşük doğum ağırlıklı bebekler hayata hiperkalsiüri ile başlamaktadır ve renal kalsifikasyon açısından risk altındadır. Çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebeklerde rutin olarak yakın spot idrar kalsiyum/kreatinin taraması yapılmalıdır. Risk faktörü taşıyan bebeklere yapılacak üriner ultrasonografi ile renal kalsifikasyonun erken tanısı mümkün olabilir. Renal kalsifikasyon gelişimini önlemek için bu bebeklerde spot idrar kalsiyum/kreatinin değeri 0,5 mg/mg'ın altında tutulmalıdır.