40-69 yaş arası kadınların meme kanseri taraması için mamografi çektirme durumlarının ve nedenlerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ÖMER ÖZYALVAÇ
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:40-69 yaş arası kadınların meme kanseri taraması için mamografi çektirme durumlarının ve nedenlerinin araştırılması GİRİŞ VE AMAÇ: Dünyada ve Türkiye'de yapılan çalışmalar kadınların mamografi çektirme oranlarının yeterli olmadığını ayrıca farklı sosyal sınıflarda ve farklı kültürel özelliklere sahip bireylerin mamografi çektirme oranlarında değişiklikler olduğunu ve bu oranın özellikle kırsal kesimde daha da düşük olduğunu bize göstermektedir. Bu çalışmamızda Avcılar 9 nolu Aile Sağlığı Merkezine (ASM) kayıtlı 40-69 yaş arası kadınların meme kanseri için mamografi çektirme oranlarını araştırmak, bu kişilerin mamografi çektirmeme nedenlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: İstanbul ilinde Avcılar 9 nolu ASM'ye başvuran 40-69 yaş arası çalışmaya katılan 286 kadının gönüllü onam formları alınarak Katılımcılara sosyo-demografik veri formu, Mamografi yeterlilik Ölçeği, Mamografi Yarar ve Engel Algısı, Meme kanseri Kadercilik Ölçeğini içeren anket formu yüzyüze ya da google formlar üzerinden çevrimiçi ortamlardan paylaşılarak doldurulmuştur. Çalışmada veri analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. (p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Okuma yazama bilmeyenlerin diğer gruplara kıyasla powe meme kanseri kadercilik ölçeği toplam puanı anlamlı oranda yüksek bulunmuştur (p=0.007). Eğitim durumu lise-üniversite-yüksek lisans olanların diğer gruplara kıyasla mamografi yeterlilik ölçeği toplam puanı daha yüksek bulunmuştur (p<0.001).Katılımcıların mamografi yeterlilik ölçeği toplam puanı okuma yazma bilmeyen diğer 2 grubun puanları ile karşılaştırılmasında anlamlı oranda düşük bulunmuştur (p<0.001).Birinci derece akrabalarında bir tane meme kanseri tanısı olanların diğer gruplara kıyasla mamografi yeterlilik ölçeği toplam puanı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.001) Daha önce iyi huylu gelen biyopsi sonucu olmayanları diğer gruplara kıyasla "Mamografi engel algısı" puanı daha yüksek bulunmuştur (p=0.013). Mamografinin ne olduğunu bilenlerin bilmeyenlere kıyasla Mamografi Yeterlilik Ölçeği Toplam puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Mamografinin ne olduğunu bilenlerin bilmeyenlere kıyasla "Mamografi yarar algısı" puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0.006). Son iki yıl içerisinde mamografi çektirenlerin çektirmeyenlere kıyasla mamografi yeterlilik ölçeği toplam puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Mamografinin ne olduğunu bilmeyenlerin bilenlere kıyasla "Mamografi engel algısı" puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0.006) SONUÇ: Kadınların yaş, maddi durum, eğitim durumu gibi sosyodemografik özellikleri meme kanserine yönelik kadercilik inaçları, mamografiye yönelik engel, yarar ve yeterlilik algıları meme kanseri için mamografik taramaya katılımlarını etkilemektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Meme kanseri, Mamografi, Sekonder koruma