Bilinen kardiyovasküler hastalığı olmayan ankilozan spondilitli hastalarda subklinik ateroskelerozun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDİNÇ HATİPSOYLU
Danışman: Taciser KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ankilozan spondilit (AS) hastalarında subklinik ateroskleroz varlığını ve hastalık aktivitesi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmaya Modifiye NewYork kriterlerine göre tanı konulmuş 40 AS'li hasta (E/K=24/16) ve 35 sağlıklı kontrol bireyi (E/K=18/17) alındı. Her iki grupta demografik veriler, sigara içme öyküsü ve KAH aile öyküsü varlığı kaydedildi. Framingham (2008) 10 yıllık KVH genel risk skoru hesaplandı. Laboratuvar tetkikleri olarak hemogram, açlık kan şekeri, üre, kreatinin, total kolesterol, LDL-C, HDL-C, trigliserid (TG), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve CRP değerleri ölçüldü. Sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı (DKB), bel çevresi, vücut kütle indeksi (VKİ), aterojenik indeks (AI), plazma aterojenik indeksi (AIP), B mod USG ile ortalama karotis intime media kalınlığı (CIMT) değeri, osilometrik nabız dalga analizi ile nabız dalga hızı (PWV) ve AIx@75 değerleri ölçüldü. AS'li grupta hastalık süresi, semptom süresi, anti-TNF-α ve NSAİİ kullanımı kaydedildi. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için hasta global VAS, BASDAI, ASDAS-CRP ve ASDAS-ESH ölçümü yapıldı. Fonksiyonel durum BASFI ile ölçüldü. Hasta grubu AIP'e göre 2 gruba ayrıldı; grup A (AIP; 0.21, yüksek risk). Bu iki grup karşılaştırıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu demografikler açısından benzerdi (p>0.05). AS grubunda kontrol grubuna göre platelet sayısı, ESH ve AIx@75 yüksek iken (sırasıyla p=0.008, 0.006, 0.037) total kolesterol düzeyi (p=0.015) ise düşüktü. İki grup arasında HDL-C, LDL-C, sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı (DKB), aterojenik indeks (AI), plazma aterojenik indeksi (AIP), nabız dalga hızı (PWV) ve CIMT açısından fark yoktu (p>0.05). Hasta grubunda AIx@75 kadın cinsiyet, yaş ve PWV düzeyi ile pozitif, AIP ile negatif korele iken; kontrol grubunda ise hiçbir değişken ile ilişkili değildi. Grup A ve grup B arasında demografik veriler açısından fark saptanmadı. Fakat AS grubu içinde yüksek AIP değerine sahip olan hastalarda (grup B, n:29); grup A'ya kıyasla ESH, CRP, TG, ASDAS-CRP ve ASDAS-ESH değerlerinin yüksek (sırasıyla p=0.000, 0.005, 0.000, 0.013, 0.001), HDL-C değerinin ise düşük (p=0.009) olduğu görüldü. Sonuç: Çalıştığımız hasta grubunda ateroskleroz eğilimine işaret eden tek bulgu, AIx@75'in hasta grubunda daha yüksek çıkmasıdır. Ancak, yüksek hastalık aktivitesi ve akut faz reaksiyonunun aterojenik lipid profili ile ilişkili bulunması, enflamasyon ile subklinik ateroskleroz arasındaki birlikteliği göstermektedir. Bu bulgu, AS'li hastalarda ekstraartiküler tutulumların takibinde ve medikal tedavi planlanmasında göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, kronik inflamasyon, plazma aterojenik indeksi, subklinik ateroskleroz.