Kişisel kendine zarar verme öngörülebilir mi? tekli ve çoklu girişimlerin karşılaştırmalı analizi.
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA ACAR KURTULUŞ
Danışman: Serkan Emre EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 1974 yılında intihar eylemini "kişinin amacının bilincinde ve değişik derecelerde ölümcül maksatlı olarak kendine zarar vermesi" olarak tanımlamıştır. İntihar düşüncesi olan hastaların hangilerinin intiharı gerçekleştireceğini tahmin etmek önemlidir. İlgili literatür incelendiğinde hastaların hangilerinin intiharı gerçekleştireceğini tahmin etmek için çeşitli ölçekler kullanılmaktadır; ancak bu ölçeklerin tahmin güçleri sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı; SBÜ Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran intihar girişimi olgularının demografik incelenmesi; İntihar Olasılık Ölçeği ve Beck İntihar Düşüncesi Ölçeklerinin tekli ve çoklu girişimlerde karşılaştırmalı analizlerinin yapılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma; tek merkezli, tanımlayıcı, gözlemsel, prospektif, anket çalışmasıdır. Çalışmanın katılımcılarını (örneklemini) 01/07/2019 ile 01/07/2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği' ne kişisel kendine zarar verme girişimiyle başvuran hastalar oluşturmaktadır. Çalışma süresince, Acil Tıp ve Psikiyatri hekimleri tarafından değerlendirilen hastalara ait demografik bilgiler, İntihar Olasılık Ölçeği ve Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği verileri toplandı ve istatistiksel analizleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada; dışlama kriterlerine uyan hastalar çalışmadan çıkarıldıktan sonra dahil edilme kurallarına uygun olarak belirlenen toplam 73 hastanın verileri (n= 73, ortanca= 30.51, min-maks;18-77) istatistiksel olarak analiz edildi. Bu hastalar belirlenen tarihler (01/07/2019 ile 01/07/2020) arasında Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi acil servisine intihar nedeniyle başvuran, çalışmaya dahil olma konusunda gönüllü olan kişilerden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk araştırma konusu olarak tekli ya da çoklu intihar girişimlerinin karşılaştırmalı analizi yapıldı. Hastaları tekrar intihara zorlayan sebepler araştırıldı. Yapılan karşılaştırmalı analizde hastaların tekli ve çoklu girişimleri ile medeni durum, son zamanlarda bir yakınını kaybetmek, madde kullanımı öyküsü ve sözlü ve/veya fiziksel şiddete maruz kalma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Araştırmanın ikinci sonucunda hastaların acil servis sonlanımları üzerine etki eden nedenler araştırıldı. Son olarak ise; intihar girişiminin ilk kez ya da çoklu olması ile 'İntihar Olasılık Ölçeği' ve 'Beck İntihar Düşüncesi' puanları arasında ilişki araştırıldı ve istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (Ki-kare Test; sırası ile, p=0,345 ve p=0,309). Sonuç: Tekli ve çoklu intihar girişimleri karşılaştırmalı olarak analiz edildiğinde medeni hal (Fisher Exact Test, p=0,031, madde kullanma öyküsü (Fisher Exact Test, p=0,026), psikiyatrik hastalık varlığı (Fisher Exact Test, p: <0,001), psikiyatri servis yatışı öyküsü varlığı (Ki Kare, p=0,001), dışadönük kişilik yapısı (Fisher Exact Testi, p=0,061), sözlü şiddete maruz kalma (Fisher Exact Test, p=0,002) ve fiziksel şiddete maruz kalma sıklığı (Fisher Exact Test, p=0,002) istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu saptanmıştır. İntihar girişiminin ilk kez ya da çoklu olması ile 'İntihar Olasılık Ölçeği' ve 'Beck İntihar Düşüncesi' puanları arasında ilişki araştırıldı ve istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (Ki-kare Test; sırası ile, p=0,345 ve p=0,309). Tekli ve çoklu intihar girişimi olan grupların acil servis sonlanımları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (Fisher Exact Test, p=0,235) (Şekil 7). Ölçekler üzerine etki eden faktörler ise; cinsiyet, tanılı psikiyatrik hastalık varlığı, ailede intihar öyküsü olarak saptanmıştır.