Dijital oyunlarla ilgilenen ergenlerde akademik beklenti, akademik başarı, dijital oyun bağımlılığı ve stres seviyeleri ilişkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SONER EROĞLU

Danışman: Muhteşem Erol YAYLA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, günümüzde ergenlerin boş zaman faaliyetlerinin merkezinde yer alan dijital oyun oynama alışkanlıklarının, akademik stres ve başarı algısı ile olan ilişkisini kuramsal bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle akademik başarı baskısının ve gelecek kaygısının, dijital oyunları gençler için bir kaçış mekanizmasına dönüştürüp dönüştürmediği araştırılmaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırmada, veriler anket yöntemi ile Adana ili merkez ilçelerindeki (Çukurova, Seyhan ve Yüreğir) okullara kayıtlı yaşları 10 ile 18 arasında değişen ve çalışmaya katılmayı kabul eden öğrencilerden 15 Ocak 2026 ve 1 Şubat 2026 tarihleri arasında toplanmıştır. Yaş, cinsiyet, okul türü, anne ve babanın eğitim durumu, günlük ve haftalık oyun oynama süreleri ve haftada kaç gün dijital oyun oynadığı bilgilerine ilave olarak katılımcılardan Dijital Oyun Bağımlılığı, Akademik Beklentilere İlişkin Stres, Okul Başarısını Algılama ve Ergenlerde Sıkıntı-Stres ölçekleri puanları toplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde non-parametrik testler ve çoklu doğrusal regresyon analizi tercih edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, ergenlerin %50,37'sinin haftanın her günü oyun oynadığını ve haftalık ortalama 14,24 saatlerini dijital oyunlara ayırdıklarını göstermiştir. Oyun bağımlılığı puanları incelendiğinde, ergenlerin önemli bir bölümünün orta düzeyde risk taşıdığı görülmüştür. Kız öğrencilerin ve Anadolu Lisesi öğrencilerinin okul başarısı algılarının erkeklere ve devlet okulu öğrencilerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Yaş faktörü açısından ise, 16 yaşındaki öğrencilerin en yüksek, 13 yaşındakilerin ise en düşük başarı algısına sahip olduğu görülmüştür. Regresyon analizine göre, oyun bağımlılığını artıran en güçlü etken akademik beklentilerden doğan strestir. Bunu günlük oyun süresi izlerken, yüksek okul başarısı algısının bağımlılığa karşı koruyucu bir kalkan işlevi gördüğü saptanmıştır. Sonuç: Aile ve çevre kaynaklı akademik baskıların ergenleri dijital dünyaya ittiği, ancak gencin kendi akademik yeterliliğine güvenmesinin bu riski azalttığı görülmektedir. Bu bulgular, oyun bağımlılığını önlemede salt süre kısıtlamasının yetersiz kalacağını; aile hekimleri ve ilgili sağlık profesyonellerinin rutin muayenelerde ergenlerin akademik streslerini ve dijital alışkanlıklarını da bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmesi gerektiğini vurgulamaktadır.