COVID-19 hastalarının pulmoner manifestasyonlarının toraks BT analizi ile hastalık seyrinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İMREN DÜZEN
Danışman: Alpaslan YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Araştırmamızda Covid-19 enfeksiyonunda hastalığın seyri sırasında çekilen ardışık Toraks BT tetkiklerinde akciğerlerdeki buzlucam tutulum alanlarının kalitatif ve semikantitatif özelliklerinin yaş ve cinsiyet gruplarına göre farklılıklarının amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya SBU Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart 2020 ile Aralık 2020 tarihleri arasında, 2 ve üzeri Toraks BT tetkiki çekilen ve RT-PCR testi ile pozitif tanı almış, 347 Covid-19 hastasının toraks BT görüntüleri retrospektif, kesitsel ve gözlemsel olarak dâhil edilmiştir. Merkezimizde Covid-19 hastalarının BT tetkikleri bu hastalar için ayrılan BT cihazında doz azaltma prosedürleri uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Covid-19 infiltrasyon alanlarının imageprocessing analizi için yapay zeka programı "Myrian 2.7.1 versiyonu" kullanılmıştır. Her hastanın toraks BT görüntüleri deneyimli iki radyolog tarafından kantitatif ve semikantitatif değerlendirilmiş, buzlucam infiltrasyon yüzdelerine göre 'progresyon' ve 'regresyon' gruplarına ayrılmışlardır. Her iki grubun verileri yaş ve cinsiyet farklılıklarına göre istatiksel olarak araştırılmıştır. BULGULAR: Progresyon gösteren hastaların takibinde bilateral tutulum, infiltratif tip tutulum paterni ve mix tip tutulum dominansı görülme sıklıklarında ve konsolidasyon olma durumunda istatistiksel olarak anlamlı artışlar, regresyon grubunda ise bu parametrelerde azalış gözlenmiştir. Hem progresyon hem regresyon grubunda fibroatelektazik çizgilenme görülme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı artsa da kadın hastalarda artış istatiksel olarak anlamlı değildir (sırasıyla p=0,157, p=0,251). Progresyon gösteren 65 yaş üzeri hasta grubunda konsolidasyon(p=0,317) ve fibroatelektatik(p=0,317) değişikliklerdeki artışlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Regresyon aşamasında 55/150 hastada (%36,7) tam rezolüsyon izlenmiş olup toraks BT'de saptanan patolojik lezyonlar kaybolmuştur. Daha genç yaş grubu ve uzun takip süresine sahip hastalarda tam rezolüsyon daha sık görülmekte olup, 65 yaş üstü grupta izlem sürelerinde tam rezolüsyon gösteren hasta yoktur. Covid-19 enfeksiyonu hızlı progresyon gösterip, gerileme durumunda daha yavaş seyir göstermektedir. Progresyon durumunda total akciğer volümü azalırken, buzlucam infiltrasyon volümü ve yüzdesi, her iki akciğerde tutulan segment sayısı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artış göstermektedir. Erkek hastalarda günlük toplam akciğer volüm azalışı ve günlük buzlucam infiltrasyon volüm artışı istatiksel anlamlı daha fazladır. 40 yaş altı grupta diğer yaş gruplarına göre günlük buzlucam infiltrasyon volümü ve yüzdesi daha az olmaktadır. Regresyon grubunda ise total akciğer volümü artarken, buzlucam infiltrasyon volümü ve yüzdesi azalmıştır; cinsiyet ve yaş grupları arasında istatistiksel anlamlı fark görülmemiştir. SONUÇ: Araştırmamızda hipotezimizi destekler nitelikte Covid-19 enfeksiyonu progresyon ve regresyon döneminde toraks BT bulgularında cinsiyet ve yaş gruplarına göre farklılıklar bulunmuştur.