Bakteriyel ve viral menenjitin erken dönem ayırıcı tanısında beyin omurilik sıvısında (BOS) yeni biyobelirteçlerin tanısal değerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA DENİZ
Danışman: Derya SEYMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut bakteriyel menenjit (ABM) ve akut viral menenjit (AVM) ayırıcı tanısını yapmak menenjit kliniği ile başvuran hastalardaki örtüşen klinik bulgular ve laboratuvar testleri nedeniyle klinisyenler için zorluk oluşturmaktadır. Çalışmamızda menenjit belirti ve bulguları ile başvuran hastalarda menenjit tanısında ve ABM ile AVM ayırıcı tanısında kullanılabilecek yeni biyobelirteçlerin değerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Aralık 2019-Ağustos 2021 tarihleri arasında menenjit ön tanısı ile takip edilen, 18 yaş üstü hastalar çalışmaya dahil edildi. BOS'ta nötrofilik hücre hakimiyeti ile birlikte protein artışının eşlik ettiği, BOS gram boyamasında ve/veya bakteri tanımlayıcı testlerinde (kültür ve moleküler testler) bir bakterinin saptandığı hastalar ABM hasta grubuna, BOS'ta lenfositik hücre hakimiyeti ile birlikte protein artışının eşlik ettiği, gram boyama ve bakteri tanımlayıcı testlerin negatif olduğu, viral moleküler testlerin pozitif ya da negatif olduğu hastalar AVM hasta grubuna, BOS incelemesinde hücre artışı olmayan, biyokimyasal testleri normal olan, sonuç olarak merkezi sinir sistemi enfeksiyonu dışlanmış hastalar kontrol grubuna dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik bulguları, tam kan sayımı, serum biyokimya değerleri (hemogram, CRP, prokalsitonin, ESH, Kan glukozu, AST, ALT, BUN, kreatinin, total protein, albümin), BOS'un hücre sayımı, gram boyama, BOS glukoz ve BOS protein düzeyleri, bakteriyel kültür (katı besiyeri ve kan kültürü şişesi) ve bakteriyel ve viral PCR sonuçları prospektif olarak kaydedildi. BOS örneklerinden Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (LCN-2) ve Bactericidal permeability increasing protein (BPI) düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Bulgular: Çalışmamıza her hastadan birer BOS örneği alındı. AVM ve kontrol gruplarının her birinde 30 hasta olmak üzere toplam 90 hasta çalışmaya alındı. Gruplar arası karşılaştırmada BOS LCN-2 düzeyi ABM ve AVM tanısını doğrulamada ve ABM ile AVM ayırıcı tanısında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001; p=0,011; p=0,005). LCN-2'nin ABM ve AVM tanısında duyarlılığı sıra ile %83.33 ile %70; özgüllüğü %86.67 ile %63.33, ABM ile AVM ayırıcı tanısında duyarlılığı %83.33, özgüllüğü %60 idi. BOS BPI düzeyi AVM'li hastalarda kontrol grubuna göre yüksek saptanmış olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p=0.029) saptanmasına rağmen ROC analizinde yeterli düzeyde bir tanı testi performansı göstermemiştir. Sonuç: BOS LCN-2 ABM ve AVM tanısını koymada, ABM ile AVM ayırıcı tanısında duyarlılığı yüksek bir biyobelirteç olarak saptanmıştır. Daha iyi standardize edilmiş ve yüksek sayıdaki örneklem grubu ile yapılacak çalışmalarla LCN-2'nin ileride rutin menenjit tanı parametreleri arasına girebileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ayırıcı tanı, menenjit, beyin omurilik sıvısı, LCN-2, BPI, biyobelirteç