Acil servise akut baş ağrısı ile başvuran hastalarda subaraknoid kanama ön tanısı için hangi klinik öngörü kriteri?

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ADEM KAYA

Danışman: Salim SATAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Travmatik olmayan baş ağrısı acil başvurularının en sık beşinci nedeni olarak belirtilmektedir. Baş ağrılarının %0,5-6'sını ikincil baş ağrıları oluşturmaktadır. Subaraknoid kanama (SAK) %50 civarında mortaliteye sahip erken tanı ve tedavi ile başarılı sonuçlar alınabilen önemli bir ikincil baş ağrısı nedenidir. Subaraknoid kanamanın tanısı için çeşitli klinik kriterler kullanılmaktadır. Çalışmamızda Ottawa ve EMERALD SAK kriterlerinin SAK tanısını öngörebilmesi açısından değerlendirilmesi, ayrıca çeşitli parametreler kullanılarak mevcut klinik kriterlerin duyarlılık ve özgüllüklerini arttırabilecek veya daha olumlu sonuç verebilecek klinik kriterlerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.03.2017 ile 01.03.2019 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne travmatik olmayan baş ağrısı nedeniyle başvuran ve sekonder baş ağrısı nedeni düşünülerek araştırılan, hastaların hastane otomasyon bilgi sistemi ve dosya bilgilerine tam olarak ulaşılabilen 18 yaş ve üstü 867 hasta dahil edildi. Bulgular: Toplam 867 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların 141 tanesinde spontan SAK tespit edildi ve 726 tanesi diğer nedenler olarak değerlendirildi. Ottawa (%85,1) ve EMERALD (%96,4) SAK kriterlerinin %100 duyarlılık sağlamadığı görüldü. Subaraknoid kanamanın daha çok ileri yaşta (≥40 yaş) görüldüğü ve Ottawa SAK kriterinin daha çok ileri yaştaki hastaları atladığı tespit edildi. Yeni geliştirilen klinik kriterler %100 duyarlılık sunarken Ottawa Benzeri SAK kriteri %0,8, EMERALD Benzeri SAK kriteri %32,5 ve Yeni EMERALD SAK kriteri %38,4 özgüllük sunduğu tespit edildi. Sonuç: Baş ağrısı ile acile başvuran hastalarda SAK tanısını Ottawa ve EMERALD SAK kriterleri tam olarak ön görememektedir. Yeni geliştirilen Ottawa Benzeri SAK kriteri, EMERALD Benzeri SAK kriteri ve Yeni EMERALD SAK kriteri %100 duyarlılık sunarken, Yeni EMERALD SAK kriteri diğer kriterlere göre en yüksek özgüllüğü sunan, klinik kullanımda önerebileceğimiz başarılı ve pratik bir kriter olabilir. Anahtar kelimeler: Acil, Baş ağrısı, EMERALD, Ottawa, Subaraknoid kanama.