Asistan hekimlerin aşırı iş yükünün tükenmişlik ve stresle başa çıkma üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN ALİ TUNÇ
Danışman: Muhteşem Erol YAYLA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda asistan hekimlerin iş yüklerinin tükenmişlik düzeylerine ve stresle başa çıkma tarzları üzerine etkisini ortaya koymayı amaçlıyoruz. Bununla birlikte asistan hekimlerin çalışma hayatlarında yaşadığı zorluklarla ilgili farkındalık oluşturmayı, çözüm önerileri geliştirmeyi ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz. Gereç ve yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte olup 01.05.2023 ile 30.06.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi çalışan 307 asistan hekim arasında gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, çalışma hayatı ve aile yaşamı ile ilgili özellikleri sorgulayan anket uygulanmıştır. Ardından tüm katılımcılara Aşırı İş Yükü Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Anket veri formu ve ölçekler google anket ve yüz yüze görüşme olarak yapılmıştır. İstatistiksel hesaplama ve analizler için istatistiksel analiz programı kullanılmıştır. Anlamlı değer p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan 307 kişinin 158'i erkek, 149'u kadındı. 30 yaş altı hekim sayısı 166, 30 yaş üstü ise 141'ti. Katılımcıların branş dağılımı %54,1'i dahili bilimler, %45,9'u cerrahi bilimlerdir. 30 yaş altı hekimlerin tükenmişlik düzeyleri yüksek bulundu. Erkeklerin stresle başa çıkma yöntemlerinden iyimser yaklaşım ve kendine güvenli yaklaşımı daha çok tercih ettikleri görülmüş, kadınların ise daha çok duygulara yönelik başa çıkma yöntemlerinden çaresiz yaklaşımı tercih ettikleri bulunmuştur. Branş durumuna göre tükenmişlik durumları ve stresle başa çıkma tarzları açısından istatiksel olarak fark saptanmamıştır. İş yükü miktarına göre cerrahi bilimlerde çalışan asistan hekimlerin dahili bilimlerde çalışan asistan hekimlere göre iş yükü daha yüksek ve istatiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Cerrahi bilimlerde çalışan hekimlerde hasta ve hasta yakınlarında fiziksel şiddet görme durumu daha yüksek ve istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Aşırı iş yükü ölçeği ile sosyal desteğe başvurma yaklaşımı ve kendine güvenli yaklaşım arasında negatif yönlü zayıf ilişki saptanmıştır. Aşırı iş yükü ölçeği ile çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım arasında pozitif zayıf ilişki saptanmıştır. Maslach tükenmişlik toplamı ile aşırı iş yükü ölçeği pozitif yönlü orta kuvvetli ilişki saptanmıştır. Maslach tükenmişlik toplamı ile kendine güvenli yaklaşım alt boyutu arasında negatif yönde orta kuvvetli bir ilişki bulunmuştur. Maslach tükenmişlik toplamı ile iyimser yaklaşım, sosyal desteğe başvurma yaklaşımı arasında negatif yönlü zayıf ilişki saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda asistan hekimlerin iş yükünün fazla olmasının tükenmişlik düzeylerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Tükenmişlik durumu yüksek olan hekimlerin ise daha çok pasif yaklaşım tarzlarından çaresiz yaklaşımı tercih ettikleri bulunmuştur. Bununla birlikte iş yükü fazla olan hekimlerin daha çok pasif yaklaşımlardan boyun eğici yaklaşım ve çaresiz yaklaşım tercih ettikleri saptanmıştır. Sonuç olarak araştırmamız sağlık sektöründeki yöneticilere çalışma koşullarını iyileştirme ve hekimlerin refahını artırma konusunda çeşitli stratejiler geliştirme konusunda önemli bir rehberlik sunmaktadır. Çalışma ortamlarında iş yükünün etkili bir şekilde yönetilmesi ve sağlık çalışanlarının stresle başa çıkma becerilerinin güçlendirilmesi, tükenmişliği azaltmada temel bir rol oynamaktadır. İş yükünün adil bir şekilde dağıtılması, gereksiz iş yüklerinin azaltılması ve çalışma süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi gibi adımlar, iş yükünü önemli ölçüde azaltabilir. Çalışma ortamındaki bu değişikliklerin sağlık çalışanlarının yaşadığı tükenmişlik riskini azaltarak hem bireylerin hem de kurumların performansını arttırmada büyük öneme sahip olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Asistan hekim, iş yükü, tükenmişlik, stresle başa çıkma