Mamografide saptanan arteriyel kalsifikasyonlarla kardiyovasküler hastalık risk durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE EKİNCİ
Danışman: Memet Taşkın EGİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Nüfusu gittikçe artan Türkiye'de tüm ölümlerin yaklaşık yarısından kardiyovasküler hastalıklar (KVH) sorumludur. Türkiye Avrupa'da en yüksek KVH ölüm oranına sahip ülkeler arasındadır ve Türk kadınları en yüksek mortalite oranına sahiptir. Bu çalışma; mamografide saptanan arteriyel kalsifikasyonlarla KVH riski arasındaki ilişkiyi belirlemek, erken tanı ve koruyucu hekimlik alanında farkındalığı artırmak ve mamografide saptanan arteriyel kalsifikasyonların KVH risk belirteci olarak kullanılabilirliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma Kesitsel ve tanımlayıcı olarak tasarlandı. 01.03.2022 ile 01.03.2023 tarihleri arasında, İstanbul SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji bölümüne mamografi için başvuran, 40 yaş ve Üzeri kadınların mamografileri meme radyolojisinde yedi yıl tecrübeli Avrupa Meme Radyolojisi Board Sertifikalı radyoloji uzmanı tarafından geriye dönük olarak değerlendirilip, derecelendirildi. Meme arteriyel kalsifikasyonu (MAK) olan laboratuvar değerleri eksiksiz olan 136 kişi çalışmaya dahil edildi. Laboratuvar değerleri sağlık bilgi sistemlerindeki veriler taranarak ve mamografi onam formundaki bilgiler incelenerek kaydedildi. Kardiyovasküler hastalık risk durumu için SCORE-Türkiye kullanıldı. Bulgular: Çalışma 136 kişi ile yapıldı. Yaş ortalaması 63.25±6.00 yıldır. Bireylerin kardiyovasküler risk skoru ortalaması 8.58±6.36 dır. Çalışmada yer alan bireylerin %8.8'i (n=12) düşük risk, %15.4'ü (n=21) orta risk, %36.0'sı (n=49) yüksek risk, %39.8'i (=54) çok yüksek risk grubundadır. Bireylerin %44.1'inde (n=60) arteriyel kalsifikasyon grade 2, %39.0'unda (n=53) grade3, %16.9'unda (n=23) grade 4 olduğu belirlenmiştir. Arteriyel Kalsifikasyonu grupları arasında Kardiyovasküler Risk Sınıflaması açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir . Kardiyovasküler Risk Skoru ile AKŞ, Trigliserit, Kreatinin arasında çok zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0.194;p=0.024, r=0.177;p=0.039, r=0.190;p=0.027). Kardiyovasküler Risk Skoru ile HBA1c, LDL, Total Kolesterol, Üre, Kan Basıncı arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0.263;p=0.005, r=0.254;p=0.003, r=0.265;p=0.002, r=0.290;p=0.001, r=0.345;p<0.001). Arteriyel Kalsifikasyon durumu ile bireylerin yaş değerleri ve DM arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir ( =6.563, p=0.038, =6.219, p=0.045). Sonuç: Çalışmamızda MAK olan hastaların SCORE-Türkiye tahmin sistemine göre ortalama değeri 8.58±6. 36 olarak 10 yıllık ölümcül KVH geçirme riski yüksek riskli olarak değerlendirilmiştir. MAK olan kadınların %36.0'sı yüksek risk, %39.8'i ise çok yüksek risk grubunda bulunmuştur. Arteriyel Kalsifikasyon Gradeleri ile Kardiyovasküler Risk Sınıflaması arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Arteriyel Kalsifikasyonu grupları arasında DM durumu ve yaş açısından anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kardiyovasküler Risk Skoru ile AKŞ, Trigliserit, Kreatinin arasında çok zayıf düzeyde, HBA1c, LDL, Total Kolesterol, Üre, Kan Basıncı arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak çalışmamızda MAK olan kadınların çoğunluğu 10 yıllık ölümcül KVH riski açısından yüksek riskli bulunmuştur. Ülkemizde mamografiler 40 yaş ve üzeri kadınlarda rutin tarama olarak önerilmektedir. MAK olan kadınların ek bir maliyet veya radyasyona maruz kalmadan KVH ve risk faktörlerinin erken tespit edilmesi ve önlenmesi açısından mamografilerde MAK belirtilmesi faydalı olabilir. MAK olan kadınlar KVH risk faktörleri olan DM, HT, Hiperlipidemi açısından taranması için aile hekimlerine yönlendirilmelidir. Anahtar kelimeler: Vasküler Kalsifikasyon, Mamografi, Kalp ve Damar Hastalıkları, Kardiyovasküler Hastalık Risk Skoru