Term gebelerde doğumun aktif fazının transperineal ultrason ile değerlendirilmesi ve travay takibinde sonopartograf'ın yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜLEYHA ZENGİN
Danışman: Burcu DİNÇGEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda vajinal tuşeye ve bishop skoruna alternatif olarak İntrapartum transperineal ultrasonla ölçülen iniş açısı ve baş symfisis mesafesinin zamana ve servikal açıklığa göre ilerleyişini belirlemeyi ve yeni bir gösterge olarak sonopartograf çizmeyi amaçladık. Ayrıca transperineal ultrasonun doğumun aktif fazında kullanımının uzamış doğum eylemi, doğum süresi ve doğum şeklini öngörmedeki başarısını değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Method: Bu çalışma, 18-45 yaş arası 37-41 hafta arası doğumhaneye yatırılan 30 nullipar ve 70 multipar toplam 100 doğum yapan tekil gebenin dahil edildiği tek merkezli, prospektif bir calışmadır. Çalışma, 1 Aralık 2021 ve 31 Haziran 2022 tarihleri arasında Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Doğumun aktif fazında olan gebelerin transperineal ultrasonla iniş açısı ve baş simfizis mesafeleri, aktif fazın birinci evresinde (servikal açıklık 4 cm den tam açık olana kadar ki dönem) saatlik; aktif fazın ikinci evresinde (tam açıklıktan bebeğin doğumuna kadar geçen süre) ise 15 dakikada bir ölçüldü. Eş zamanlı dijital vajinal muayene ile açıklıkları ve baş seviyeleri not edildi. Görüntülemeyi yapan hekim ile tuşeyi yapan hekim birbirlerinden bağımsız çalıştı ve birbirlerinin sonuçlarını görmedi. Bulgular: Çalışmamızda gebelerin "demografik ve bazı klinik özelliklerini" aktif faz süresine göre kıyasladığımızda aktif faz süresi >=240 dk olan gebelerin; gravida ve parite ortalamalarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu (p=0.037), p=0.014), peripartum özelliklerine göre yapılan kıyaslamada aktif faz süresi >=240 dk olan gebelerin; hastanede kalış sürelerinin anlamlı düzey de daha uzun olduğu (p=0.050), epizyotomi oranının (p=0.012) ve postpartum komplikasyonun anlamlı düzeyde daha yüksek oranda olduğu (p=0.015) görüldü. Veriler incelendiğinde aktif faz süresi 240 dk üzerinde olanlarda başvurudan itibaren bir saat aralıklarla yapılan birinci (p=0.044,) ikinci (p=0.029) ve dördüncü (p=0.045 ) muayenelerdeki aktif AOP ortalamalarının anlamlı düzeyde daha küçük olduğu görülür. Tam açıklık AOP içinde benzeri sonuçlar bulunurken, Tam açıklık HSD açısından da birinci (p=0.016) ve üçüncü muayene (p=0.044) periyot ölçümlerin de aktif faz süresi 240 dk ve üstü olanlarda ortalamanın anlamlı düzeyde daha büyük olduğu görüldü. Doğum şekillerine göre gebelerin "demografik ve bazı klinik özellikleri" kıyaslandığında C/S doğum yapan kadınlarda, yaş ortalamasının anlamlı düzeyde daha büyük olduğu (p=0.034), "peripartum özellikler" kıyaslandığında C/S ile doğum yapanlarda hastanede kalma süresinin anlamlı düzeyde daha uzun olduğu (p=0.004) görülür. Genel olarak analiz edilen ilk 6 periyodun tamamında aktiffaz AOP ve HSD, Tam açıklık AOP ve HSD, dijital muayene (servikal dilatasyon) ve baş seviyesinin ayrı ayrı korelasyonu yapıldığında; aktiffaz AOP ile baş seviyesi arasında pozitif korelasyon, aktiffaz HSD ile baş seviyesi arasında ise negatif korelasyon bulunmuştur. Ancak aktiffaz AOP ile baş seviyesi arasındaki ilişkinin daha güçlü olduğu görülmüştür. Aktiffaz süresi 240'dk altında ve üzerinde olan hastalar için AOP ve HSD'nin zamansal değişimine ait sonoparto grafileri oluşturuldu. Sonuç: Teknolojinin ilerlemesi ve ultrasonların obstetrinin her alanında kullanılır hale gelmesi sonopartogram için umut vaat etmektedir. Travay sırasında hastaların tuşe edilmesi zor, zahmetli ve rahatsızlık vericidir. Bu yüzden hastaları tuşe etmek yerine transperineal ultrasonla değerlendirerek benzer sonuçlara ulaşabilme ihtimali obstetrisyenleri çok heyecanlandırmaktadır. Bu amaçla çizmeye çalıştığımız sonopartograf yeni bir bakış açısı ve bu alanda yeni bir umut olmuştur. Gebelerin daha konforlu bir travay geçirmesi ve doğum süresinin doğru öngörülebilmesi için sonopartograf oluşturmak adına daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Daha net şeyler söyleyebilmek için daha fazla hasta ile multicenter randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İntrapartum transperineal ultrason, baş symphizis mesafesi (HSD), ilerleme açısı (Aop), sonopartograf