Üst GIS kanaması bulgularıyla acil servise başvuran hastalarda skorlama sistemlerinin sonlanım değişkenlerini ve hastaneye maliyetini öngörmedeki etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REŞİT SELEK
Danışman: Taner ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst gastrointestinal sitem kanaması sık acil servis başvurularındandır. Çalışmamızda üst gastrointestinal sistem kanaması bulgusu olan hastalarda GlasgowBlatchford ve AIMS65 Skorlarının sonlanım değişkenlerini ve maliyeti tahmin etmede birbirlerine olan üstünlüklerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 01.04.2020-30.09.2020 tarihleri arasında üst gastrointestinal sistem kanaması bulgularıyla başvuran 18 yaşından büyük hastalar dahil edildi. Hastaların yaş-cinsiyet bilgileri, vital ve muayene bulguları, sonlanımları, hastanede yattığı birim ve gün sayısı, kan transfüzyonu yapıldı ise miktar ve çeşidi, endoskopi yapıldı ise yapılma zamanı ve bulguları, Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), AIMS65 Skoru ve hastaneye maliyetleri kaydedildi. Bulgular: Hastaların % 30,7' si taburcu edilirken, % 40,5' i servise, % 28,8' i yoğun bakım ünitesine yatırıldı ve % 7,9 oranında 1 aylık mortalite görüldü. Hastaların % 61' ine endoskopi yapıldı. En sık % 32 oran ile ülser tespit edildi. Hastaların % 52,8' ine kan transfüzyonu yapıldı. Hastaların ortalama GBS puanı 7,61 ortalama AIMS65 Skor puanı 1,28 idi. Risk skorları arasında (r=0,635; p<0,001) anlamlı ve pozitif ilişki bulundu. Skorların yüksek riskli hastayı öngörme gücü(AUC) hesaplandı. Kan transfüzyonu yapılması açısından GBS(AUC=0,942), AIMS65(AUC=0,736), hasta sonlanımı açısından GBS(AUC=0,841), AIMS65(AUC=0,687), endoskopi yapılması açısından GBS(AUC=0,728), AIMS65(AUC=0,585) ve 1 aylık mortaliteyi tahmin etme açısından GBS(AUC=0,690), AIMS65(AUC=0,606) olarak hesaplandı. Hastaların ortalama maliyeti 6911 TL(983,11 USD), taburcu olan hastaların ortalama maliyeti 406 TL(57,71 USD), servise yatan hastaların maliyeti 2102 TL(299 USD) ve yoğun bakım ünitesine yatan hasta maliyeti 20585 TL(2928 USD) olarak hesaplandı. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda yüksek riskli hastayı öngörmede GBS tüm parametrelerde başarılı bulunmuştur. GBS kan transfüzyonu yapılması açısından olağanüstü, endoskopi yapılması açısından mükemmel ayrım gücüne sahip bulunmuştur. AIMS65 Skoru ise hasta sonlanımı ve 1 aylık mortalite tahminine göre yüksek riskli hastayı öngörmede başarılı bulunmamıştır. Kadın hastalarda maliyeti öngörmede her iki skorlama sistemi de başarılı olurken (GBS r=0,388 p<0,001) (AIMS65 Skoru r=0,281 p<0,001), erkek hastalarda yalnızca GBS (r=0,328 p<0,001) başarılı bulunmuştur Anahtar kelimeler: Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması, Glasgow-BlatchfordSkoru, AIMS65 Skoru, Acil Servis