Obez çocuk ve adölesanlarda tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH KILAVUZ
Danışman: Ayşe Derya BULUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada obez ve normal kilolu çocukları tiroid fonksiyonları açısından kıyaslamayı ve tiroid hormonlarının antropometrik ölçümler, kan lipid düzeyleri ve insülin direnci gibi parametreler ile olan ilişkisini aydınlatmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, SBÜ Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji ve Sağlam Çocuk polikliniklerine 1 Mart 2021 ile 1 Mart 2022 yılları arasında başvuran hastaların dosyası retrospektif olarak tarandı. 320'si obez 217'si normal kilolu olmak üzere toplam 537 hasta çalışmaya dâhil edildi. İki grubun demografik verileri, antropometrik ölçümleri, serbest tiroid hormonları, TSH, total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid düzeyi, tiroid ve karaciğerin ultrasonografik görüntüleme bulguları karşılaştırıldı. Bulgular: Obez çocukların ortanca yaşları 12, normal kilolu çocukların ortanca yaşı 11,83 olarak bulundu. Obez çocukların sT3, TSH ve sT3/sT4 oranı normal kilolu çocuklara oranla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. sT4 düzeyi açısından iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Obez çocukların HDL ve trigliserid düzeyleri normal kilolu çocuklara oranla anlamlı düzeyde yüksek iken iki grup arasında total kolesterol ve trigliserid düzeyi açısından anlamlı farklılık bulunamadı. Çalışmaya dâhil ettiğimiz obez çocuklarda dislipidemi görülme sıklığı %49,8 iken bu oran normal kilolu çocuklarda %21,7 idi. Obez çocuklarda tiroid volümü normal kilolu çocuklara oranla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. Obez çocukların %47,1'inde tiroid parankiminde hipoekoik heterojenite saptanırken bu oran normal kilolu çocuklarda %11,7 idi. Obez çocuklarda hepatosteatoz görülme oranı %56,3 iken bu oran normal kilolu çocuklarda %6,6 idi. Hastaların sT3 düzeyleri obez çocuklarda bel/kalça oranı ile ve TSH düzeyi ile pozitif yönlü anlamlı korelasyon gösterdi. Hastaların sT3/sT4 oranları bel kalça oranı, trigliserid düzeyi ve HOMA-IR ile pozitif yönlü anlamlı korelasyon gösterdi. Çalışmaya dâhil edilen obez çocukların %14'ünde, normal kilolu çocukların ise %2,3'ünde subklnik hipotiroidi görüldü. Subklinik hipotiroidisi olan obez çocuklarda trigliserid düzeyi, ötiroid obez çocuklara oranla anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. Sonuç: Obez çocuklarda subklinik hipotiroidi görülme sıklığı normal kilolu çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Obezite nedeniyle poliklinik başvurusunda bulunan çocuklarda, sT4 düzeyi normal aralıklarda iken TSH düzeyinin 4,5-10 mU/L aralığında olduğu ılımlı TSH yüksekliklerinde, medikal tedaviye başlama kararı vermek için acele edilmemesi, tedavide ilk basamak olarak hastanın yaşam tarzında ve beslenme alışkanlıklarında yapılacak değişikliklerle kilo kaybının hedeflenmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca obez çocuklarda sT3 düzeyinin bel kalça oranı ile pozitif yönlü, sT4 düzeyinin trigliserid düzeyi ve HOMA-IR ile negatif yönlü, sT3/sT4 oranının ise HOMA-IR değeri, bel kalça oranı ve trigliserid düzeyi ile pozitif yönlü anlamlı düzeyde korelasyon göstermesi nedeniyle, sT3 düzeyinde artış veya sT4 düzeyinde düşüş tespit edilen obez hastaların insülin direnci ve kardiyovasküler komplikasyonlar açısından dikkatle takip edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Çalışmamızda, obez çocukların %47,1'inde tiroid otoantikorları negatif olduğu halde tiroid bezinin ultrasonografik görüntülemesinde parankimde hipoekoik heterojenite saptanmıştır. Bu nedenle, obez çocuklarda görülen parankim hipoekojenitesi ve heterojenitesi, otoimmün tiroidit açısından güvenilir bir uyarıcı değildir. Anahtar Kelimeler: obezite, çocuk, subklinik hipotiroidi, tiroid volümü, tiroid fonksiyon testi