Rezeke pankreatik duktal adenokarsinomlarda foxp3 ekspresyonu ve tümör mikroçevresinin klinikopatolojik prognostik özellikler ile birlikte değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL KANDEMİR
Danışman: Dudu SOLAKOĞLU KAHRAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rezeke Pankreatik Duktal Adenokarsinomlarda FOXP3 Ekspresyonu Ve Tümör Mikroçevresinin Klinikopatolojik Prognostik Özellikler İle Birlikte Değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Pankreatik duktal adenokarsinom (PDAK), kanserle ilişkili ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir. Hızlı bir şekilde ilerleyen bu kanser türü, erken metastaz yapma eğilimindedir ve kemoterapi ile radyoterapiye genellikle direnç gösterir. PDAK'lar histolojik olarak, yoğun desmoplazi ile karakterizedir ve tümör çevresinde CD4+CD25+ düzenleyici T hücreleri (Treg) ve diğer immün hücrelerin yoğun inflamasyonu gözlenir. Treg hücreleri, genellikle baskılayıcı ve antiinflamatuar işlevlere sahiptir. "Forkhead transcription factor" (Foxp3), Treg hücrelerinde yüksek oranda eksprese edilir. Bu nedenle, FoxP3 ekspresyonunun ve tümör mikroçevresinin (TMÇ) klinikopatolojik ve prognostik parametrelerle olan ilişkisinin araştırılması önemlidir. Amacımız, PDAK tanısı almış ve hastanemizde tedavi görmüş hastalarda, immünohistokimyasal FoxP3 protein ekspresyonunun, tümörde, tümör içinde ve çevresindeki Treg dağılımını inceleyerek, FoxP3 ekspresyonunun ve tümör mikroçevresinin, klinikopatolojik ve prognostik özelliklerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 2015-2021 tarihleri arasında hastanemiz Tıbbi Patoloji Kliniği'nde, pankreas rezeksiyon materyalinde PDAK tanısı konulan ve klinik takipleri yapılan 98 hasta çalışmaya dahil edildi. Her olguya ait tümöral doku içeren bir parafin bloğun kesitine, FoxP3 immunohistokimyasal boyama uygulandı. FoxP3 ekspresyon varlığı, intratümöral (İT), peritümöral (PT) "regulatory T" (Treg) hücreleri ve tümör (T) hücrelerinde değerlendirilmek üzere 3 ayrı grup oluşturuldu. Grupların her birindeki boyanma şiddeti ve yüzdesinden elde edilen histoskorlar belirlendi. Her üç grup, medyana göre yüksek ve düşük olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bu gruplar tümör boyutu, histolojik derece ve diferansiyasyon, perinöral invazyon (PNİ), lenfovasküler invazyon (LVİ), lenf nodu metastazı, tümör evresi, sağkalım, nüks, stromal yanıt (düşük, orta, yüksek), peritümöral Crohn benzeri lenfoid yanıt (CBY) gibi klinikopatolojik bulgular ve prognostik faktörlerle değerlendirildi. Ayrıca eks olan ve sağ kalan şeklinde iki grup oluşturuldu. Bu gruplar, FoxP3 ile histoskor verilen üç grupla, klinikopatolojik ve prognostik özellikler açısından ayrı ayrı değerlendirildi. Bulgular: İT, PT ve T-FoxP3 ekspresyonu yüksek olan hastalarda, FoxP3 ekspresyonu düşük olanlara göre genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım süreleri belirgin şekilde daha kısaydı. T-FoxP3 ekspresyonu yüksek olan grupta, stromal yanıt belirgin şekilde daha yüksek ve lenf nodu metastazı daha fazla saptandı. İT ve PT FoxP3(+) hücreler ile stromal yanıt ve lenf nodu metastazı arasında belirgin bir fark saptanmamıştır. T-FoxP3 ekspresyonu yüksek olan hastalarda, pankreas retroperitoneal alanında tümör izlenme oranı, anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. İT, PT ve T-FoxP3 ekspresyon grupları ile eks olan gruplarda, CBY ile sağkalım arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Eks olan grupta, FoxP3'ün ekspresyonun yüksek olduğu üç grupta, stromal yanıt, retroperiton cerrahi sınır pozitifliği daha yüksek bulunmuştur. PT-FoxP3 histoskor yüksek olan grupta, pankreas cerrahi sınır pozitiflik oranı anlamlı olarak daha fazla idi. Bunun dışında, diğer klinikopatolojik özellikler açısından FoxP3'ün olduğu üç grup ve eks olan-sağ kalan gruplar arasında belirgin bir fark izlenmemiştir. Sonuç: Sonuç olarak, PDAK'lı hastalarda FoxP3(+) hücrelerin, tümöral, intratümoral ve peritümöral ekspresyonunun, klinikopatolojik özellikler ve hastalık prognozuyla ilişkili olduğu bulunmuştur. FoxP3 yüksek ekspresyonunun genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım sürelerini kısalttığı, stromal yanıtın ve retroperitonda tümör görülmesinin daha yüksek olduğu, lenf nodu metastazı ile ilişkili olduğu saptandı. FoxP3 ekspresyonunun potansiyel bir prognostik belirteç olarak dikkate alınabileceğini ve bu hücrelerin immünoterapi ve diğer tedavi stratejilerinde hedef olabileceğini göstermektedir. Doğrulama için daha büyük gruplarla ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: FoxP3, Pankreatik Duktal Karsinom, T regülatör (Treg) hücre, stromal yanıt, tümör mikroçevresi, prognoz